Filtr
01.04.2025 20:22
9.9k+
Finlýandiýaly alym matematikleriň 40 ýyl kelle döwen meselesini çözdi. Oňa örme kömek etdi
Finlýandiýanyň Ýýuýwýaskýulýa uniwersitetinden matematik Sýuzanna Heýkkilýa 1981-nji ýylda Mihail Gromow tarapyndan öňe sürlen meseläni çözdi. Bu mesele finlýandiýaly alym örmäniň kömegi bilen mysal getirýänçä
01.04.2025 12:30
5.1k+
Alymlar gözüň torly perdesinden täze sütün öýjüklerini tapdylar. Olar göreji dikeldip biler
Ylmy barlagçylar adamda gözüň torly perdesiniň (setçatka) sütün öýjükleriniň ozal belli bolmadyk toplumyny ýüze çykardylar. Bu öýjükler körlüge sebäp bolýan keselleriň täzeçe bejergileri üçin esas bolup biler.
01.04.2025 09:16
2.4k+
NASA atmosferadaky täsirini öwrenmek üçin demirgazyk şöhlelerine raketa uçurdy
NASA Alýaskanyň (ABŞ) «Poker Flat» synag poligonyndan demirgazyk şöhlelerine tarap iki sany raketa uçurdy. Maksat – tebigy hadysanyň Ýeriň atmosferasyna edýän täsirini öwrenmek diýip, «Forbes» neşiri habar berýär
31.03.2025 19:51
4.8k+
Fizikler iň kiçi LED displeýi döretdiler
Hançžouly alymlar Kembrij uniwersitetinden kärdeşleri bilen bilelikde çäge dänesinden has kiçi LED displeýi işläp düzdüler. II-V görnüşli ýarymgeçirijilerden döredilen pikselleriň ini bary-ýogy 90 nanometr, ýagny
31.03.2025 19:20
4.1k+
“Jeýms Uebb” teleskopy kosmiki tornadony - älemdäki güýçli tüweleýi surata aldy
“Jeýms Uebb” kosmos teleskopy Hameleon ýyldyzlar toplumyndaky Herbigo obýektini - Аро 49/50 (HH 49/50)-ny jikme-jik surata aldy. Ol Ýerden 630 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýär we 300 km/s tizlik bilen bizden daşlaşýar
31.03.2025 09:09
5.9k+
"Spectrum" atly nemes raketasynyň ilkinji uçuşy şowsuz boldy, emma işläp düzüjileri kanagatlanýar
30-njy martda germaniýaly Isar Aerospace kompaniýasy özüniň Spectrum atly göteriji raketasyny ilkinji gezek synagdan geçirdi. Bu raketa Norwegiýanyň Annýoýa kosmodromy üçin ilkinji orbital uçuş bolmalydy. Şol bir
31.03.2025 08:55
6.2k+
Şotlandiýada ozal ylma näbelli bolan gadymy organizmiň yzlary tapyldy
Ozal gury ýerdäki ilkinji iri organizmler hasaplanylýan prototaksitleriň (Prototaxites) yzlary näbelli ýaşaýyş görnüşi bolup biler. Beýik Britaniýanyň we Irlandiýanyň alymlary şeýle netijä geldiler. Açyş barada
31.03.2025 08:31
12k+
Ýakutiýada Ýana atly mamont çagasynyň läşi öwrenilýär. Onuň 50 müň ýyl ýaşy bar
Demirgazyk-Gündogar Federal uniwersitetinde (NEFU) mamont çagasynyň läşini öwrenmäge bagyşlanan halkara ylmy seminar başlandy. Alymlar oňa Ýana diýip at goýdular diýip, RBC habar berýär. Taryhdan öňki haýwanyň
31.03.2025 08:06
2.3k+
ESA “Gaýýa” teleskopynyň missiýasyny tamamlady. Apparat taşlandylar orbitasyna iberildi
Ýewropa kosmos agentligi (ESA) “Gaýýa” kosmos teleskopynyň öz missiýasyny tamamlandygyny habar berdi. 2013-nji ýylda uçurylan apparat öçürildi we taşlandylar ugradylýan orbita iberildi. “Gaýýa” teleskopy 11 ýyldan
30.03.2025 23:14
4.9k+
Ýerden ilkinji gezek Neptundaky polýar şöhlelenmelerini surata almak başartdy
“Jeýms Uebb” teleskopy ilkinji gezek Neptundaky polýar şöhlelenmelerini surata aldy. Ozal olaryň barlygy diňe tassyklanmadyk çaklamady diýip, NASA habar berdi. Neptunda polýar şöhlelenmeleri Gün bölejikleri planetanyň
30.03.2025 20:17
10k+
Hytaýda tunnel gazmak üçin iň uly burawly enjam guruldy
Hytaýda tunnel gazýan dünýäde iň uly diametrli “Qiangji” enjamy ýasaldy. Maşyn Hançžou welaýatynda suw akdyryjy tunnelleri gurmakda ulanylar diýip, ITHome habar berýär. Maşyn topragyň basyş kompensatory bilen iki
29.03.2025 12:01
4.1k+
Kembrijde patyşa Artur hakyndaky orta asyra degişli seýrek golýazmany okamak başartdy
Kembrij uniwersitetiniň barlagçylary 2019-njy ýylda uniwersitetiň kitaphanasyndan tapylan orta asyr golýazmasynyň bir böleginiň manysyny açdylar. Ol Hantingfild mülkünden alnan XVI asyra degişli resminamalaryň
29.03.2025 05:35
6.7k+
Alymlar sakgyç çeýnelende näçe mukdarda mikroplastik ýuwudylýandygyny anykladylar
Los-Anjelesdäki Kaliforniýa uniwersitetiniň alymlary adamyň tebigy ýa-da sintetiki sakgyjy çeýneýän wagty näçe mikroplastik ýuwudýandygyny anykladylar. Mundan ozal hünärmenler adamyň suw we iýmit arkaly hepdede
28.03.2025 15:41
12k+
Marsdan ýaşy 3,7 milliard ýyl bolan iň uzyn organiki zynjyrlary tapyldy
Marsda owal-ahyr gyzyl planetadan tapylan iň uzyn organiki zynjyrlar tapyldy. Olaryň ýaşy 3,7 milliard ýyl. Bu barlag Fransiýanyň Milli ylmy-barlaglar merkeziniň (CNRS) hünärmenleri tarapyndan ABŞ-ly, meksikaly
28.03.2025 15:30
6.3k+
Nýu-Ýorkly mekdep okuwçysy möhüm açyş etdi: ol gara girdabyň ýagtylygynyň ehosyny ýüze çykardy
ABŞ-nyň Nýu-Ýork şäherindäki Dalton mekdebiniň ýokary synp okuwçysy Julian Şapiro adaty bolmadyk açyş etdi. Ol gara girdapdan galan ýagtylygyň ahyrky şöhlelenmesini – ýagtylygyň ehosyny ýüze çykardy. Bu ýagtylyk
28.03.2025 11:18
6.4k+
Biologlar kengurularyň näme üçin böküp hereket edýändigini düşündirdiler
Alymlar kengurularyň näme sebäpden böküp hereket edýändiginiň jogabyny ýüze çykarmaga ýakynlaşdylar. Bu geň hereketiň açary müşkli kenguru alakasynyň hereketleri bilen bagly bolup biler. Bu barada awstraliýaly
28.03.2025 06:23
4.8k+
Gurçuklar kosmosa ugraýar: olar garramagy haýallatmak mümkinçiligini öwrenmäge kömek eder
Hytaý kosmos stansiýasy täze ýaşaýjylary – planariýalary kabul eder. Bu eýýäm 520 million ýyldan gowrak wagt bäri bar bolan kirpikli gurçuklardyr (Turbellaria). Olar böleklere bölünenden soň hem öz organlaryny
27.03.2025 13:44
1.7k+
SpaceX tizligini artdyrýar: Starlink-iň täze antennasy 1 Gbit/sek çenli tizlik hödürlär
SpaceX kompaniýasy täze Starlink antennasynyň üstünde işleýär. Bu antenna maglumatlary 1 Gbit/sek çenli tizlikde geçirip biler. Bu häzirki 200 Mbit/sek töweregindäki görkezijilerden bäş esse ýokarydyr diýip, «PCMag» neşiri habar
26.03.2025 18:40
4.6k+
Parker Solar Probe zondy Güne rekord aralyga golaý uçuşyny gaýtalady
NASA-nyň Parker Solar Probe zondy Günüň atmosferasyna nobatdaky girişini üstünlikli tamamlady we Gün işjeňligi barada möhüm maglumatlary ýygnady. Enjam Günüň üstünden 6,1 mln km aralykda 692 müň km/sag tizlik bilen
26.03.2025 14:46
7.9k+
Alymlar tutuş internetiň agramyny hasapladylar: 53 kwadrillion gram ýa-da 960 kg DNK
Alymlar internetdäki maglumatlaryň umumy agramyny hasaplamak üçin ýene bir gezek synanyşdylar. 2006-njy ýylda fizik Rassel Saýts serwerleriň işlemegi üçin sarp edilýän energiýadan ugur alyp, internetiň umumy agramyny
26.03.2025 12:12
2k+
NASA Boeing-e ýene bir mümkinçilik berer: 2026-njy ýylda Starliner-iň indiki uçuşy meýilleşdirilýär
NASA şowsuz synanyşykdan soň, Boeing-iň Starliner gämisine ýene bir mümkinçilik bermek kararyna geldi. Bu barada Spacenews.com çeşmesi habar berýär. 2024-nji ýylyň iýun aýynda Starliner astronawtlar Batç Uilmor
26.03.2025 12:01
2.1k+
SpaceX polýar orbitasyna ilkinji ekipažly uçuşa taýýarlanýar
SpaceX polýar orbitasyna ilkinji ekipažly uçuşyna – Fram2 missiýasyna taýýarlyk işlerini tamamlady. Uçuş duşenbe gününe, 31-nji marta meýilleşdirilýär. Dragon kosmos gämisi Floridadaky Kennedi kosmos merkeziniň
26.03.2025 11:26
2.1k+
Hytaý Aýyň arka tarapynda äpet teleskop gurmagy teklip edýär
Hytaýyň Kosmos tehnologiýalary akademiýasynyň we Şanhaý astronomiýa obserwatoriýasynyň hünärmenleri Aýyň arka tarapynda radioteleskoplar toplumyny döretmegi teklip etdiler. Taslama tassyklansa, ol ilkinji işleýän
25.03.2025 13:24
5k+
Amerikaly alymlar insultdan soň beýnini dikeldýän dünýäde ilkinji dermany işläp düzdüler
Los-Anjelesdäki Kaliforniýa uniwersitetiniň (UCLA, ABŞ) alymlary insultdan soňky bejergi boýunça uly açyş etdiler. Olar ilkinji gezek fiziki reabilitasiýanyň täsirini doly gaýtalap bilýän «DDL-920» atly dermany
25.03.2025 11:26
3.1k+
ABŞ-da adam şekilli Figure robotlarynyň köpçülikleýin önümçiligine girişildi
Kaliforniýada (ABŞ) ýerleşýän Figure AI startapy adam şekilli (gumanoid) robotlaryň köpçülikleýin önümçiligine girişmek üçin, ilkinji önümçilik hatary BotQ-ny işe girizdi. Kärhananyň ýyllyk önümçilik kuwwaty 12
25.03.2025 10:42
2.2k+
NASA polýar şöhlelenmeleriniň atmosfera täsirini öwrenmek üçin Alýaskadan raketalary uçurar
NASA atmosferanyň ýokarky gatlaklaryny öwrenmek üçin Alýaskadaky Poker-Flet poligonyndan üç raketa uçurmagy meýilleşdirýär. AWESOME missiýasy alymlara polýar tolkunlarynyň atmosferany nädip gyzdyrýandygyna we hemralara
24.03.2025 12:12
3.6k+
Perseverance Marsda Ýezero kraterinden ýüzlerçe goýy çal reňkli şarlary bolan adaty bolmadyk gaýa tapdy
Perseverance mars roweri Ýezero krateriniň Witch Hazel Hill depesindäki Broom Point diýen ýerde üstünde ýüzlerçe goýy çal reňkli ownuk şarlar bolan täsin gaýa tapdy. Alymlar häzirki wagtda bu görnüşleriň gelip
23.03.2025 18:59
6.1k+
Bize mälim bolan iň uzakdaky galaktikadan kislorod tapyldy
Iki sany astronomlar topary häzirki wagta çenli adamzada mälim bolan iň uzakdaky galaktikada – ýagny JADES-GS-z14-0-da kislorodyň bardygyny ýüze çykardylar, diýip «EurekAlert!» neşiri ýazýar. Alymlar öz gözlegleriniň
22.03.2025 10:45
4.3k+
Marsda suwuk suw gorlarynyň bardygy tassyklandy, ýöne ol 11,5-20 km çuňlukda ýatyr
Ýapon alymlary Ikuo Katayama we Ýuýa Akamasu Marsyň üstki gatlagynyň aşagynda suwuk suw ätiýaçlyklarynyň bardygyny tassykladylar. Alymlar onuň 11,5 kilometrden 20 kilometre çenli çuňlukda ýerleşýändigini öňe sürýärler
22.03.2025 09:15
6.3k+
Alymlar adamlarda sözleýişiň 135 müň ýyl ozal ýüze çykandygyny we ähli dilleriň köküniň birdigini tassyklaýarlar
Alymlar sözüň, takmynan, 135 müň ýyl ozal Homo sapiens-lerde peýda bolandygyny we ýer ýüzünde aragatnaşygyň iň irki görnüşi bolandygyny aýdýarlar. Ondan öň ähli janly-jandarlar öz görnüşleriniň arasynda aragatnaşygyň
20.03.2025 13:54
3k+
Wenera uçuryljak ilkinji hususy missiýa 2026-njy ýylyň tomsuna süýşürildi
Wenera uçuryljak ilkinji hususy missiýa 2026-njy ýylyň tomsuna süýşürildi. NASA-nyň Eýms barlag merkeziniň inženerleri zonda ýylylykdan goraýjy ekranyň gurlandygyny aýtdy diýip, Space.com habar berýär. Taslama
20.03.2025 12:08
4.9k+
Hytaýda ilkinji uçarmansyz uly ýük uçary synagdan geçirildi
Hytaýda uçarmansyz TP1000 uly ýük uçarynyň ilkinji synag uçuşy geçirildi. Ony Yitong UAV Systems kompaniýasy işläp taýýarlady diýip, CGTN habar berýär. Uçarmansyz uçar bir tonna çenli ýüki götermäge we desant
20.03.2025 12:00
4.1k+
Google-yň emeli aňy alymlaryň 10 ýyllap kelle döwen meselesini iki günde çözüp berdi
Google-yň emeli aň (EI) guraly alymlaryň on ýyl üstünde işlän ylmy meselesini iki günde çözdi diýip, The Independent neşiri habar berýär. Londonyň Imperiýa kollejiniň barlagçylary emeli aňdan superbakteriýalaryň
20.03.2025 11:54
3.7k+
Hytaý kosmosda magdan gazmak üçin alty aýakly robot döretdi
Hytaýyň Magdan işleri we tehnologiýalary uniwersitetiniň inženerleri mör-möjege meňzeýän robot ýasadylar. Ol kosmosda magdan gazyp almak üçin niýetlenendir. Adaty bolmadyk täze önüm barada Hytaýyň Merkezi telewideniýesinde
19.03.2025 14:01
5k+
Astronomlar superýeri we subneptuny tapdy
Astronomlar TOI-1453 ýyldyzynyň töwereginde iki üýtgeşik planetany tapdy. Ýyldyz Ýerden 250 ýagtylyk ýylyna barabar uzaklykda Aždarha ýyldyzlar toplumynda ýerleşýär. Ol goşa ulgamyň bir bölegi bolup, Günden sowuk
18.03.2025 23:01
3.1k+
Blue Ghost Aýdaky işini tamamlap, hoşlaşyk suratyny iberdi
Firefly Aerospace amerikan kompaniýasy Blue Ghost Aýa gonuş modulynyň missiýasynyň tamamlanandygyny habar berdi. 17-nji martda agşam kompaniýa enjam tarapyndan düşürilen soňky suratlary hödürledi. Olarda Günüň
18.03.2025 11:58
8.2k+
Çilide dünýäde iň uly 3200 MP astronomiki kamera oturdyldy: ol Älemi surata düşürer
Çilidäki Wera Rubin obserwatoriýasynda 3200 megapiksel durulykda LSST astronomiki kamerasyny gurnama işleri tamamlandy. Ýakyn hepdelerde ol ilkinji synag suratlaryny alar, şondan soň ol doly derejeli işläp başlar
18.03.2025 11:43
7.3k+
Alymlar mundan 158 million ýyl ozal ýaşap geçen süýdemdirijileriň reňklerini anykladylar
Hytaýly, belgiýaly, niderlandly, britaniýaly we amerikaly alymlar möhüm açyş etdiler. Olar mundan 158 million ýyl ozal ýaşap geçen süýdemdirijileriň ýüňleriniň nähili reňkde bolandygyny ýüze çykardylar. Irki süýdemdirijiler
17.03.2025 05:42
1.5k+
SpaceX 13 sagatda üç orbital uçuryşy bilen rekord goýdy
SpaceX 13 sagadyň içinde üç orbital uçuryşyny amala aşyryp, rekord goýdy. Uçuşlaryň çäklerinde kompaniýa Halkara kosmos stansiýasyna (HKS) dört astronawt iberdi, Transporter-13 maksatnamasynyň çäklerinde orbita
17.03.2025 05:36
2.7k+
Ýewropa zondy Hera Marsyň täze suratlaryny iberdi
Ýewropanyň kosmos agentliginiň (ESA) Hera zondy Ýere Marsyň we onuň hemrasy Deýmosyň täze suratlaryny iberdi. 2025-nji ýylyň 13-nji martynda düşürilen suratlar enjamyň kameralarynyň mümkinçiliklerini görkezýär