23.05.2026 23:48
3.9k+
Global maýlamaklyk dünýäniň iň uly derýalarynda kislorodyň derejesini peseltdi
Hytaýyň klimatologlary soňky 40 ýylyň dowamynda Ýeriň iň uly derýalarynda ereýän kislorodyň konsentrasiýasynyň peselendigini habar berdiler. Barlagçylaryň çaklamalaryna görä, howanyň üýtgemegi häzirki...
23.05.2026 21:04
2.2k+
The Lancet: Dünýäde tas 1,2 milliard adam psihiki bozulmalardan ejir çekýär
Dünýäde diagnoz goýlan psihiki bozulmalaryň sany 1990-njy ýyldan 2023-nji ýyl aralygynda 95,5% artdy, şeýle ýagdaýlaryň umumy sany bolsa 1,17 milliarda ýetdi. Bu maglumatlar «The Lancet» atly abraýly...
23.05.2026 10:34
2.2k+
Arheologlar Şotlandiýada altyndan ýasalan iň gadymy diş protezleriniň birini tapdylar
Aberdin uniwersitetiniň alymlary Şotlandiýada altyn simden ýasalan seýrek diş protezini tapdylar. Çaklamalara görä, bu protez baryp XVI asyrda ulanylypdyr. Bu tapyndy Aberdindäki Keramatly Nikolaýyň...
22.05.2026 21:18
6.3k+
Barlag adamyň ýaşaýan ýeriniň onuň bedeniniň garramagyna edýän täsirini görkezdi
Halkara alymlar topary adamyň ýaşaýan ýeriniň onuň biologik ýaşyna we molekulýar profiline täsir edýändigini anyklady. Bu barada Cell ylmy žurnalynda çap edilen makalada habar berilýär.
22.05.2026 15:43
3.8k+
Astronomlar 118 ekzoplanetanyň bardygyny tassykladylar, olaryň käbiriniň bir ýyly 24 sagat dowam edýär
Worwik uniwersitetiniň astronomlary 118 ekzoplanetanyň bardygyny tassykladylar, olaryň käbiri öz ýyldyzynyň daşyndan 24 sagada ýetmän aýlanyp çykýar.
22.05.2026 15:41
4.1k+
Ylmy barlaglar adamlaryň kellesiniň soňky 100 ýylda has togalanandygyny ýüze çykardy
Adamyň kelleçanasynyň gurluşy soňky 100 ýylyň içinde ep-esli üýtgedi. Ýaponiýaly alymlaryň gelen şeýle netijesine esaslanýan ylmy iş American Journal of Biological Anthropology žurnalynda çap edildi.
21.05.2026 20:16
3.4k+
Taryhdaky ilkinji stomatolog: Altaý sebitinde stomatologik gatyşmanyň iň gadymy subutnamasy tapyldy
Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Sibir bölüminiň Arheologiýa we etnografiýa institutynyň alymlary Altaýdaky Çagyrskaýa gowagynda ýaşy takmynan 59 – 60 müň ýyl bolan neandertal adamsynyň azy dişini tapdylar.
21.05.2026 19:58
9.2k+
Alymlar goşmaça ukynyň ukusyzlykdan ýeten zyýanyň öwezini dolup biljegini-bilmejegini anykladylar
Alymlar ukusyz gijeden soň goşmaça uklamagyň ukusyzlygyň täsirini bölekleýin gowşadyp biler, ýöne onuň ýetiren zyýanynyň öwezini doly dolduryp bilmez diýen netijä geldiler. Nature Communications žurnalynda çap...
21.05.2026 16:24
3.1k+
Colossal Biosciences-yň alymlary ägirt uly moa guşuny «direltmäge» golaýlaşdy
Colossal Biosciences biotehnologiýa kompaniýasy ýok bolup giden haýwan görnüşlerini dikeltmek ugrunda uly öňegidişlik gazanandygyny yglan etdi. «The Guardian» neşiriniň ýazmagyna görä, alymlar emeli...
21.05.2026 16:20
4.6k+
Towuk iýmindäki üzüm çigidiniň künjarasy jüýjeleri antibiotiksiz sagdyn ösdürip ýetişdirmäge mümkinçilik berýär
Kornell uniwersitetiniň alymlary üzüm çigdiniň künjarasyny iýmit goşundysy hökmünde ulanmagyň, antibiotik ösüş stimulyatorlaryny ulanmazdan, sagdyn broýler towuklaryny ösdürip ýetişdirmäge mümkinçilik...
21.05.2026 12:07
3.5k+
Genetikler ýaponlaryň gelip çykyşynyň täze şahasyny tapdylar
Ýaponiýanyň RIKEN institutynyň alymlary ýurduň ilatynyň iň uly göwrümli genom seljermesini geçirip, häzirki zaman ýaponlarynyň ozal çaklanylyşy ýaly iki däl-de, eýsem üç sany nesil toparyndan gelip çykandygy...
21.05.2026 09:42
3.2k+
Ispaniýada 150 mln ýyllyk gaty gowy saklanan stegozawryň kelleçanagy tapyldy
Ispaniýaly paleontologlar Teruel welaýatynda takmynan 150 million ýyl mundan ozal ýaşap geçen stegozawryň tas bütinleý saklanyp galan kelleçenegini tapdylar. Alymlar bu tapyndyny Ýewropada şu wagta çenli...
21.05.2026 08:09
1.1k+
«Smile» kosmos apparaty Ýeriň magnit meýdanyny öwrenmäge ugrady
Ýewropanyň «Smile» kosmos apparaty Fransiýa Gwianasyndaky kosmos menzilinden «Vega-C» raketasy arkaly äleme uçuryldy. Bu missiýanyň esasy maksady Ýeriň magnit meýdanynyň Günüň şemallaryna we güýçli radiasiýa...
20.05.2026 12:06
10k+
Semizlik ösen ýurtlarda azaldy, garyp ýurtlarda bolsa artdy. Sebäbi?
Dünýäniň 200 sany ýurdunda geçirilen täze barlag baý we ösen döwletlerde semizligiň azalandygyny, emma garyp hem-de ösüp barýan ýurtlarda bolsa bu görkezijiniň tersine, örän çalt artýandygyny ýüze çykardy.
19.05.2026 23:28
2.7k+
NPJ: Plastik çäýnekler mikroplastikleriň bedene düşmegine sebäp bolýar
Awstraliýaly alymlar plastik çaýnekleriň suw gaýnadylanda millionlarça mikro we nanobölejikleri bölüp çykaryp biljekdigini anykladylar.
18.05.2026 13:49
2.9k+
Alymlar fiziki işjeňligiň duýgulara garaşylmadyk täsiriniň bardygyny anykladylar
Halkara alymlar topary fiziki işjeňligiň adamyň howsalasyny kemeltmäge ýa-da rahatlyk duýmaga kömek etmegindenem beter, energiýasynyň derejesini ýokarlandyrmaga has köp täsir edýändigini anyklady.
18.05.2026 01:03
3.9k+
47 million galaktikadan we kwazardan gelýän ýagtylyk: Älemiň iň jikme-jik 3D kartasy döredildi
Halkara DESI taslamasy Älemiň iň uly we iň jikme-jik üç ölçegli kartasyny düzüp, 47 milliondan gowrak galaktikadan we kwazarlardan düşýän ýagtylygy ýazga aldy.
17.05.2026 23:19
1.8k+
Rus alymlary melanomanyň maksatly terapiýasy üçin plýonka döretdiler
ITMO uniwersitetiniň we Kant adyndaky Baltika federal uniwersitetiniň alymlary sagdyn öýjüklere zeper ýetirmezden, deri çişlerine garşy dermanlary maksatly goýbermek üçin material işläp düzdüler.
17.05.2026 14:21
3.9k+
Şalynyň zyýankeş gurçuklary duzaga salmak we öldürmek häsiýetiniň bardygy anyklandy
Arkanzas uniwersitetiniň alymlary şalynyň öz tüýjümek sümmül gurluşyny duzak hökmünde ulanyp, mekge ýapragynyň sowkasyny fiziki taýdan öldürip bilýändigini anykladylar. Bu barada Ecological Processes...
17.05.2026 11:49
2.7k+
Täze ýüpek materialy 6G tehnologiýasynda ulanmak teklip edildi
Barlagçylar 6G ulgamlarynda, sensorlarda we telekommunikasiýa böleklerinde ulanylyp bilinjek täze, ýüpek esasly material işläp düzdüler. Bu tehnologiýanyň dokma galyndylaryny azaltmakda hem peýdalydygy göz...
16.05.2026 23:58
3.6k+
Claude emeli aňy 11 ýyl ozal gulplanan kripto gapjygy açmaga kömek etdi
X (öňki Twitter) sosial ulgamynda «cprkrn» lakamly ulanyjy Anthropic kompaniýasynyň Claude emeli aň modeliniň kömegi bilen içinde 5 sany bitkoini bolan kripto gapjygyna girmegi başardy. Bu gapjyk mundan 10-11...
16.05.2026 18:05
6.8k+
Allergolog: çybynyň çakmagyna eşigiň reňki-de sebäp bolup bilýär
Çybynlar özüne pida saýlanlarynda birnäçe biologik aýratynlyklara seredýärler. Bu mör-möjekleri adamlaryň gan topary, beden gyzgynlygy, çykarýan kömürturşy gazy we hatda geýen geýminiň reňki hem özüne çekip...
15.05.2026 21:52
2.3k+
"Neýron älemi" Evidence Scientific žurnalynyň Image of the Year bäsleşiginiň baş baýragyna mynasyp boldy
Evidence Scientific kompaniýasy altynjy ýyllyk Image of the Year ylmy suratlar bäsleşiginiň ýeňijilerini yglan etdi. Bu ýyl 34 ýurtdan suratçylar öz işlerini hödürlediler.
15.05.2026 19:10
13k+
Adam üçin kim has howply – adamyň özümi ýa-da jandarlar? Birinji ýer sizi geň galdyrar
«Our World in Data» gözleg taslamasynyň maglumatlaryna görä, keselleri göteriji we ýaýradyjy ownuk mör-möjekler adam üçin uly ýyrtyjylardan has uly howp döredýär.
15.05.2026 11:10
7.3k+
Ýuwaş ummanynyň 9 müň metr çuňlugynda heniz görülmedik syrly jandaryň üstünden baryldy
Awstraliýaly we ýapon alymlarynyň bilelikdäki ekspedisiýasynyň barşynda, Rýukýu çuňluklarynda 9137 metr rekord derejedäki çuňlukda häzirki wagta çenli mälim bolan jandarlar toparynyň hiç birine degişli edip...
15.05.2026 11:06
2k+
Hytaý kosmosda emeli adam embrionlary bilen synag geçirýär
Hytaý orbital mikrograwitasiýada adamyň emeli embrionpisint gurluşlarynyň ösüşini öwrenmek boýunça dünýäde ilkinji synagyna başlady diýip, Hytaýyň Ylymlar akademiýasynyň amaly kosmos ylymlary we inženerçilik...
14.05.2026 16:32
2.1k+
Alymlar düwnüge garşy göreşde immun reaksiýasyny ýokarlandyrmagyň usulyny tapdylar
Hytaýly, ýewropaly we kanadaly halkara alymlar topary ýönekeý organiki birleşmäniň — sitrakon kislotasynyň — immun öýjükleriniň işjeňligini dikeldip we olaryň rak keseline garşy göreşijilik ukybyny...
14.05.2026 14:30
5.8k+
EA Wezuwiý wulkanynda pida bolan pompeýliniň soňky pursatlaryny aýnada ýaly görkezdi
Arheologlar b.e. 79-njy ýylynda Wezuwiý wulkanynyň atylmagy netijesinde wepat bolan adamlaryň soňky pursadyny dikeltmek üçin emeli aň tehnologiýalaryny ulandylar. Pompeý arheologik parky tarapyndan hödürlenen...
14.05.2026 06:43
6.3k+
NASA Argentinada ägirt uly ýürek şekilli reňkli köli görkezdi: ýöne onuň reňki näme sebäpden gülgüne?
NASA Argentinanyň Buenos-Aýres welaýatyndaky Salinas-Las-Barrankas duzly howdanynyň gaýtalanmajak suratyny çap etdi. Giňligi takmynan 10 kilometre barabar bolan we ýürek şekilini ýatladýan bu suw howdany...
13.05.2026 23:49
1.5k+
Ýewropada Alsgeýmer keselini anyklamak üçin täze gan barlagy tassyklanyldy
Şweýsariýanyň Roche derman senagaty kompaniýasy Alsgeýmer keselini anyklamak we inkär etmek üçin «Elecsys pTau217» gan barlagyny ulanmaga Ýewropadan rugsat aldy.
13.05.2026 23:18
1.7k+
π0.7 roboty öň öwredilmedik işleri-de ýerine ýetirip başlady
San-Fransiskoda ýerleşýän Physical Intelligence kompaniýasy robotlar üçin niýetlenen täze π0.7modelini tanyşdyrdy. Bu model robotlara öň hiç wagt öwredilmedik işlerini ýerine ýetirmäge-de mümkinçilik berýär....
13.05.2026 23:14
6.2k+
Rimlileriň gämileri nädip suw geçirmän uzak aralyga ýüzüp bilipdir?
Horwatiýanyň kenarlarynda 2200 ýyl mundan ozal gark bolan «Ilowik-Paržine 1» rim gämisiniň öwrenilmegi alymlara diňe bir suwdan goragyň nädip üpjün edilendigini däl, eýsem ondan has çuňňur maglumatlary almaga...
13.05.2026 23:05
1.4k+
Parallel aň: Alymlar beýnide astrosit esasly ikinji aragatnaşyk ulgamyny tapdylar
Nýu-Ýork uniwersitetiniň alymlary uzak wagtlap diňe kömekçi öýjükler hasaplanýan astrositleriň beýnide özleriniň giň aragatnaşyk ulgamyny emele getirýändigini anykladylar.
12.05.2026 08:11
3.7k+
Reňkli plastikleriň tozany atmosferany aşa gyzdyryp başlady
Hytaýyň we ABŞ-nyň alymlarynyň bilelikde geçiren barlagy atmosferadaky reňkli plastik bölejikleriniň howanyň üýtgemegine çaklanyşyndan has güýçli täsir edýändigini ýüze çykardy. Barlagyň beýany Nature Climate...
11.05.2026 23:19
4.7k+
Alymlar 13-nji maýda Günüň ýüzünde täze güýçli partlamanyň boljakdygyny duýdurýarlar
Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň hünärmenleriniň habar bermegine görä, Günüň ýüzündäki indiki güýçli partlama 13-nji maýda bolup geçer.
11.05.2026 23:10
3.4k+
ABŞ-da bäş aýlyk çagada Kanawan keselini bejermek boýunça seýrek operasiýa geçirildi
ABŞ-da seýrek duş gelýän neslegeçiji keselleriň biri bolan Kanawan keselinden ejir çekýän irlandiýaly bäbekde synag görnüşindäki gen terapiýasy amala aşyryldy. Bu ädim dünýäde şular ýaly ilkinji lukmançylyk...
11.05.2026 11:45
2.5k+
Barlag: Internetdäki anonimlik ýaşlaryň özüne erk ediş derejesini peseldýär we agressiýany artdyrýar
Internetde anonimlik aýdylýan sözler üçin jogapkärçiligi ep-esli peseldýär we ýaşlaryň arasynda özüňe erk etmegiň derejesini gowşadýar, sözde haýbat atmagyň we trollingiň artmagyna sebäp bolýar.
10.05.2026 14:09
1.7k+
Alymlar dinozawrlaryň peýda bolan wagtyny 10 mln ýyl öňe süýşürdi
ABŞ-dan paleontologlar dinozawrlaryň Ýer ýüzünde öňki çaklanylandan 10 million ýyl ir peýda bolan bolmagynyň mümkindigi baradaky netijä geldi. Geçirilen barlaglara görä, olaryň gelip çykyşy 250–240 million ýyl...
08.05.2026 22:15
8.2k+
ABŞ-da heniz dünýä inmedik çaga operasiýa edilip, ýene ene göwresine ýerleşdirildi
Amerikanyň Florida ştatynda lukmanlar göwrelilik döwründe çaganyň bedeninde örän seýrek duş gelýän operasiýany amala aşyrdylar.
08.05.2026 01:02
5.2k+
Alymlar şäher guşlarynyň erkeklerden däl-de, aýallardan has gorkýandygyny anykladylar
Biologlaryň halkara topary şäher guşlarynyň adamlary jynsyna görä kabul edýändigini anykladylar. Şoňa görä, guşlar aýallara has atiýaçly çemeleşýärler we erkeklere garanyňda, olaryň özlerinden daşrakda...
Copyright © 2026 TMCARS News. All rights reserved.