Filtr
05.05.2026 01:26
2k+
Tebigy süzgüç: moringa agajynyň tohumlary suwdaky mikroplastikleriň 98%-ni aýyrýar
Ýag beriji moringa (Moringa oleifera) agajynyň tohumynyň ekstrakty suwdan poliwinilhlorid (PVH) mikro bölejikleriniň 98,5% -ine çenlisini aýryp bilýär. Braziliýaly we beýik britaniýaly alymlar topary bu açyşy...
05.05.2026 00:32
4.1k+
Boeing uçarlar üçin «telefon budkasynyň» nusgasyny görkezdi
Boeing kompaniýasy uçaryň ýolagçylary üçin işlemäge we wideogepleşikleri geçirmäge niýetlenen aýratyn kabinanyň nusgasyny tanyşdyrdy. Bu täze taslama Gamburgda geçirilen Aircraft Interiors Expo 2026 sergisinde...
04.05.2026 23:19
3k+
18-nji maýda Aý bilen Weneranyň seýrek ýakynlaşmasy bolup geçer
18-nji maýda Ýeriň ýaşaýjylary görüp bolýan astronomik hadysany — Aýyň we Weneranyň wizual ýakynlaşmasyny synlap bilerler. Agşam asmanynda ýagty planeta ulalyp barýan inçe orak şekilli Aýyň ýanynda peýda bolar.
04.05.2026 20:49
7.8k+
Science Advances: Nýu-Ýorkdaky binalaryň tas ýarysyny suw basyp biler
ABŞ-nyň Alabama uniwersitetiniň alymlary ýurduň gündogar kenaryndaky şäherler üçin suw joşgunynyň bolmak töwekgelçiligine baha berdi we barlaglaryň netijelerini «Science Advances» žurnalynda çap etdi.
04.05.2026 12:04
4.3k+
Ählumumy maglumat merkezleriniň gurluşygynyň şowhuny serişdelere düşýän agramy artdyrýar
Dünýäniň maglumat merkezleriniň infrastrukturasy çalt depginde giňelýär, bu bolsa gurluşykda iň uly şowhunlaryň birini döredýär we energiýa we suw serişdelerine düşýän agramy artdyrýar.
04.05.2026 11:12
1.5k+
Lego konstruktory stratosfera uçurylandan soň Ginnesiň rekordlar kitabyna girdi
“Awe Mariýa” taslamasy” («Проект “Аве Мария”») filminiň sýužeti esasynda döredilen Lego konstruktory stratosfera uçuşyndan soň dünýä rekordyny goýdy.
04.05.2026 10:51
4.2k+
Alymlar adamlaryň ömrüniň ilkinji ýyllaryny näme üçin ýatlap bilmeýändigini düşündirdiler
Uly adamlaryň köpüsi üç ýaşyna çenli bolup geçen wakalary ýatlap bilmeýärler, alty ýaşyna çenli bolan ýatlamalar bolsa aňda diňe bölek-bölek we aýdyň däl görnüşde saklanyp galýar.
03.05.2026 23:45
3.4k+
Ýüňden alnan belok süňkleri dikeltmäge kömek edýär
Londonyň Patyşa kollejiniň alymlary süňk dokumasynyň emele gelmegine ýardam berýän keratin belogyndan täze material işläp düzdüler. Bu tebigy belok adaty ýüňden alynýar.
02.05.2026 11:55
2.9k+
Hytaý adamy Aýa gondurjak kosmos gämisiniň täze neslini döredýär
Hytaý Aýa uçuşlar üçin niýetlenen adamly kosmos gämisiniň täze neslini döretmek boýunça giň möçberli taslamany durmuşa geçirýär.
01.05.2026 16:09
2.2k+
GPT-5.2 Tokio we Kioto uniwersitetleriniň giriş synaglaryny adamlardan has gowy tabşyrdy
GPT-5.2 neýroulgamy Tokionyň we Kiotonyň uniwersitetlerine giriş synaglarynda dalaşgärlerden has ýokary netijeleri görkezdi. Bu synagy LifePrompt kompaniýasy geçirdi.
01.05.2026 15:48
1.4k+
NASA “Nensi Greýs Roman” teleskopyny ýygnamagyny tamamlady
“Nensi Greýs Roman” kosmos teleskopy doly ýygnaldy, synagdan geçirildi we uçurmaga taýýar. Bu barada NASA-nyň administratory Jared Aýzekman Goddard adyndaky Kosmos uçuşlary merkezinde geçirilen metbugat...
01.05.2026 12:18
7.4k+
ABŞ-ly genetikler derman öndürmek üçin towuk ýumurtgalaryny «programmirlemegi» öwrendiler
Missuri uniwersitetiniň alymlary towuk ýumurtgalarynyň lukmançylyk zerurlyklary üçin dermanlyk beloklaryny durnukly öndürmegine mümkinçilik berýän usuly işläp düzdüler.
29.04.2026 20:39
9.5k+
Pomidorlar "gygyrýar": alymlar ösümlikleriň seslerini ýazga aldylar
Ösümlikler agyryny duýanda özboluşly "gykylyk" çykarýarlar. Tel-Awiw uniwersitetiniň alymlary 2023-nji ýylda pomidor we temmäki ösümlikleri bilen geçirilen synaglar wagtynda olaryň azar berlende çykarýan...
29.04.2026 16:00
2.3k+
«Curiosity» marsahodynyň tejribesi Marsyň topragynda onlarça organiki molekulalary ýüze çykardy
NASA-nyň «Curiosity» marsahody täsin himiki tejribäni üstünlikli amala aşyrdy. Onuň dowamynda Marsyň toprak nusgalarynda onlarça görnüşli organiki molekulalar tapyldy.
28.04.2026 23:08
3.1k+
Genetikler DNK analizi arkaly rim imperatory Otto I-niň şahsyýetini tassykladylar
Magdeburg ybadathanasyndan tapylan galyndylaryň imperator Otto I-niňkidigi genetiki derňewler arkaly tassyklandy. Bu barada alymlar DNK barlaglaryny geçirenlerinden soň habar berdiler.
28.04.2026 23:04
2.2k+
Hytaýyň Yutu-2 roweri Aýdaky iň uzak ömürli apparat boldy
Hytaýyň Yutu-2 roweri Aýyň üstündäki iň uzak ömürli apparat boldy. Hasaplamalara görä üç aý hyzmat etmeli rower ýedi ýyldan gowrak wagt bäri Aýyň beýleki tarapyny söküp ýör.
28.04.2026 17:38
3.8k+
Daşky magnit meýdany bolmadyk täsin magnit döredildi
Daniýaly alymlar täsin bir material – hrom-pirazin (Cr(pyrazine)₃) atly magnit oýlap tapdylar. Onuň adaty magnitlerden esasly tapawutly tarapy, özünde magnit güýji bar bolsa-da, daşyna hiç hili magnit...
28.04.2026 17:11
5.6k+
Britaniýaly inžener 338 km/sag tizlik bilen gidýän «bugly raketany» döretdi
Beýik Britaniýaly inžener-entuziast Grem Saýks bug güýji bilen işleýän motosikl gurnady. Bu täsin ulag Santa Pod ýaryş meýdançasynda geçirilen barlaglarda «dünýäniň iň çalt bugly motosikli» diýen ady almagy...
28.04.2026 12:10
3.9k+
Boeing 777 NASA-nyň uçýan uly barlaghanasyna öwrüldi
NASA Boeing 777-niň binýadynda täze ylmy uçary ulanmaga taýýarlyk işlerini tamamlady. Tehas ştatynda bir ýyl dowam eden döwrebaplaşdyrma işlerinden soň, bu uçar Wirjiniýa ştatyndaky Lengli barlag merkezine...
27.04.2026 23:19
5.8k+
Saturnyň hemrasynda hatda ýeňiljek şemal hem uly tolkunlary döredip biler
Planetologlar tolkunlaryň emele gelişiniň mehanizmlerini düşündirýän uniwersal fiziki modeli işläp düzdi. JGR Planets žurnalynda çap edilen bu barlag Saturnyň Titan atly hemrasynda, hatda örän gowşak ýelleriň...
27.04.2026 18:12
4.8k+
Ýagşyň sesi şalynyň gögerişini çaltlaşdyrýar
Amerikaly alymlar ýagşyň sesiniň şaly tohumlarynyň gögerişini çaltlaşdyryp biljekdigine göz ýetirdiler. Barlagyň netijesine görä, düşýän damjalardan çykýan akustiki tolkunlar ösümligiň öýjüklerinde titremäni...
27.04.2026 15:24
5.3k+
Arheologlar Yssyk-kölüň düýbündäki suw astynda galan orta asyr şäheriniň syrlaryny açdylar
Halkara arheologik ekspedisiýasy Yssyk-kölüň Töru-Aýgyr obasynyň golaýyndaky suw howzunda geçirilen giň möçberli barlaglaryň netijelerini mälim etdi. Alymlar diňe bir orta asyr şäheriniň köçeleriniň kartasyny...
27.04.2026 14:52
8.2k+
Sibirde 24 müň ýyl bäri doňup duran jandar gaýtadan janlandyryldy
Alymlar Sibiriň hemişelik doňan gatlagynda takmynan 24 000 ýyl bäri duran mikroskopik köp öýjükli jandary — kolowratkany (rotifer) janlandyrmagy başardylar.
27.04.2026 13:19
3.5k+
Adamlarda el-aýaklaryň dikeliş prosesini işjeňleşdirip bilýän genleriň bardygy anyklandy
Üç laboratoriýanyň halkara alymlar topary SP maşgalasyndan bolan genleriň adam dokumalaryny dikeltmek boýunça terapiýanyň esasyny düzüp biljekdigini anyklady.
27.04.2026 11:29
4.2k+
Uzynlygy 19 metre ýeten gadymy äpet osminoglaryň yzy tapyldy
100 million ýyl mundan ozal Ýeriň ummanlarynda uzynlygy 19 metre ýetip bilýän äpet osminoglar ýaşapdyr. Bu barada Science žurnalynda çap edilen barlag beýanynda aýdylýar.
27.04.2026 10:01
5.1k+
NASA Aýda bilkastlaýyn ýangyn döretmek isleýär: bu näme üçin gerek?
Amerikanyň aerokosmos agentligi (NASA) Aý şertlerinde oduň özüni alyp barşyny öwrenmäge gönükdirilen «FM2» (Flammability of Materials on the Moon) missiýasyny yglan etdi.
27.04.2026 07:22
3.9k+
Altaýda çagalaryň tiz uka gitmegine ýardam edýän usul patentleşdirildi
Altaý goraghanasynyň alymlary çagalaryň çalt uka gitmegini üpjün edýän we stres derejesini peseldýän täze usuly patentleşdirdiler. Bu usulda Altaýyň goralýan çäklerinde ýaşaýan guşlaryň hakyky owazlarynyň...
27.04.2026 01:07
1.8k+
«Ýaş inžener — 2026» bäsleşiginde ýaş zehinler öz innowasion taslamalaryny hödürledi
Türkmenistanyň paýtagtynda ýurt boýunça iki ýüze golaý zehinli okuwçynyň gatnaşmagynda geçirilen «Ýaş inžener — 2026» bäsleşiginiň netijeleri jemlendi.
26.04.2026 16:01
2.5k+
Hytaýda işlenip düzülen, elektrik awtoulag batareýalary üçin niýetlenen termal gorag 1300 ℃ -a çenli çydap bilýär
Nankin tehnologiýa uniwersitetiniň alymlary elektrik awtoulaglarynyň batareýalaryny gyzmakdan we ýanyp gitmekden goraýan material oýlap tapdylar diýip, CarNewsChina ýazýar.
26.04.2026 15:59
4.9k+
Ylmy jedellere nokat goýuldy: Nanotirannus resmi taýdan aýratyn dinozawr görnüşi diýlip ykrar edildi
Prinston uniwersitetiniň we Nebraska ştatynyň muzeý hünärmenleriniň gatnaşmagyndaky halkara alymlar topary Nanotirannusyň «Tirannozawr reksiň» (T. rex) ýaş wekili däl-de, eýsem, aýratyn görnüşli dinozawrdygyny...
26.04.2026 10:37
3.9k+
NASA: Apofis asteroidi Ýer şaryna aragatnaşyk hemralaryndan hem ýakyn aralyga geler
2029-njy ýylyň 13-nji aprelinde Apofis asteroidi Ýerden 32 müň kilometr uzaklykda geçer. Bu aralyk köp sanly kosmos hemralarynyň orbitasyndan hem ýakyndyr.
25.04.2026 12:54
2.8k+
Grand-Kanýonyň peýda bolmagyny gadymy kölüň daşmagy bilen baglanyşdyrdylar
Alymlar Grand-Kanýonyň emele gelmegi barada täze nazary pikiri hödürlediler: onuň takmynan 6,6 million ýyl mundan ozal gadymy kölüň daşmagy bilen emele gelen bolmagy mümkin. Bu barlagyň netijeleri Science...
25.04.2026 12:14
8.9k+
Ýene birnäçe nesilden soň Marsda ýaşajak adamlaryň keşbi düýpli özgerer
Mars planetasynda uzak wagtlap ýaşamak ynsan anatomiýasyny düýpli üýtgeşmelere sezewar edip biler. Perm politehniki uniwersitetiniň dosenti, alym Wladislaw Nikitin hem bu hakynda özüniň ylmy çaklamalaryny öňe...
24.04.2026 15:00
5.3k+
2027-nji ýyldan ÝB-niň bazarynda batareýasy aýryp-dakylmaýan smartfonlar we planşetler gadagan ediler
2027-nji ýylyň 18-nji fewralyndan Ýewropa Bileleşiginiň bazarynda öndürijileri smartfonlary we planşetleri aýryp-dakylýan batareýalar bilen üpjün etmäge borçlandyrýan täze düzgünler güýje girer. 2023-nji ýylda...
24.04.2026 14:31
3.1k+
Günde X2.5 derejeli güýçli partlama bolup geçdi
Şu gün sagat 06:07-de (Aşgabat wagty bilen) Günde X2.5 derejeli partlama hasaba alyndy. Bu ýagdaý, soňky iki ýarym aýyň dowamyndaky iň güýçli hadysalaryň biridir. Şoňa meňzeş derejedäki partlama (X4.2) iň...
23.04.2026 23:52
6.1k+
Barlag erkekleriň we aýallaryň beýnisinde gen işjeňliginiň nähili tapawutlanýandygyny görkezdi
Alymlar erkekleriň we aýallaryň beýni öýjüklerinde gen işjeňliginiň tapawutlydygyny ýüze çykardylar. Bu barlagyň netijeleri şizofreniýa we Alsgeýmer keseli ýaly, käbir keselleriň döremek howpunyň näme üçin...
23.04.2026 15:38
2.7k+
Alymlar lazeriň kömegi bilen beýnidäki ynamy işjeňleşdirmegi öwrendiler
Kwinslend uniwersitetiniň alymlary beýnide oksitosin we wazopressin gormonlaryny lazeriň kömegi bilen nokatlaýyn dolandyrmagyň täze, öň görülmedik usulyny oýlap tapdylar.
23.04.2026 15:22
1.3k+
Ilon Mask «Starship V3» agyr raketasynyň ilkinji uçuşynyň wagtyny mälim etdi
SpaceX kompaniýasyny esaslandyryjy Ilon Mask «Starship V3» agyr raketasynyň–«Ship 39» prototipiniň ilkinji uçuşynyň 2026-njy ýylyň maý aýynyň başyna meýilleşdirilýändigini habar berdi.
23.04.2026 12:05
4.5k+
Türkiýeli alymlar «akylly şpris» oýlap tapdylar
Haber7 portaly Stambuluň Ýyldyz tehniki uniwersitetiniň alymlary tarapyndan hirurgiýa operasiýalaryň howpsuzlygyny ýokarlandyrmaga mümkinçilik berýän «akylly şprisiň» oýlap tapylandygyny habar berdi.
22.04.2026 16:31
1.8k+
Alymlar 700°C gyzgynlykda işlemäge ukyply çip döretdiler
Günorta Kaliforniýa uniwersitetiniň inženerleri 700 dereje gyzgynlyga çenli bökdençsiz işlemäge ukyply elektron enjamyny işläp düzdüler. Bu täsin açyş baradaky makala Science žurnalynda çap edildi.