29.04.2025 21:45
10k+
Ýaponiýada ýertudanany özbaşdak ýygnap bilýän robot döredildi
Osaka uniwersitetiniň inženerleri ýyladyşhananyň içinde özbaşdak hereket edip, dikligine ekilen ýertudanalardan miwelerini ýygnap bilýän roboty hödürlediler. Prototip nawigasiýa üçin LiDAR sensorlardan peýdalanýar we geljekde işçi güýjüniň ýetmezçiliginiň öwezini dolmagy maksat edinýär diýip, «Interesting Engineering» neşiri habar berýär
28.04.2025 18:33
6.6k+
Türkmen alymlary nebit geçirijileri çökündilerden goramagyň tehnologiýasy üçin patent aldylar
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Halkara ylmy-tehnologiýa parkynyň alternatiw energiýa çeşmeleri we ölçeg enjamlary tehnologiýalary barlaghanasy nebit turbalarynda parafin-şepbik çökündileriniň döremeginiň öňüni aljak täze tehnologiýany işläp taýýarlamak üçin patent aldy
28.04.2025 15:58
4.8k+
100 mln ýyl ozal Tetis ummanynyň ýitmegi howa we adamlaryň göçüş ýollaryna täsir edipdir
Takmynan, 100 million ýyl mundan ozal, gadymy Tetis ummanynyň ýuwaş-ýuwaşdan ýitip başlamagy dünýäde howa şertleriniň üýtgemegine, çölleriň döremegine we haýwanlaryň, şol sanda adamlaryň ata-babalarynyň hem göçüp gidýän ýollaryna uly täsir ýetiripdir
25.04.2025 16:19
3.2k+
Alymlar Alsgeýmer keseliniň alamatlaryny kesel ýüze çykmazdan has öň tanamagy öwrendiler
Amerikaly alymlar Alsgeýmer keseliniň alamatlaryny ilkinji gezek 44 ýaşdan kiçi adamlarda anykladylar. Ozal geçirilen barlaglar, esasan, 50 ýaşdan uly näsaglara gönükdirilipdi. Täze maglumatlar, töwekgelçiligi ir kesgitlemäge we keseliň öňüni almaga mümkinçilik bermek bilen, diagnostika çemeleşmäni üýtgedip biler
24.04.2025 12:37
8.7k+
Arheologlar Çingiz hanyň döwrüniň tötänleýin tapylan artefaktlaryny öwrenýär
Sibir federal uniwersitetiniň (SFU) arheologlary Krasnoýarsk ülkesiniň A.I.Kytmanow adyndaky Ýeniseýsk muzeýiniň kolleksiýalaryny öwrenip, Mongol imperiýasynyň güllän döwri bolan XIII-XIV asyrlara degişli artefaktlary tapdy
24.04.2025 11:35
4.7k+
Alymlar kebelekleriň täze gizlin görnüşini tapdylar. Olar 40 müň ýyl bäri kowumdaşlaryndan gaça durýarlar
Kanadanyň günorta-günbataryndaky Alberta welaýatynyň Uoterton-Leýks milli seýilgähinde kebelekleriň aýrybaşgalaşan topary tapyldy. Olar täze görnüş - Satyrium curiosolus hökmünde ykrar edildi. Alberta uniwersitetiniň Kristian Şmidtiň we Jon Spensiň ýolbaşçylygyndaky entomologlary ilki bu kebelekleri Satyrium semiluna görnüşine degişli edipdiler
23.04.2025 15:12
4.4k+
Kepler-139 ýyldyzlar ulgamynda “görünmeýän” planeta tapyldy
Prinston uniwersitetiniň astronomlary Kepler-139 ulgamynda täze ekzoplanetanyň tapylandygyny habar berdiler. Onuň göni özüni däl-de, goňşy jisimlere ýetirýän dartyş güýjüniň täsiri arkaly tapmak başartdy. Kepler-139f atly täze ekzoplaneta Gün ulgamyndan 1289 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýän ykjam ulgamda belli bäşinji planeta boldy
23.04.2025 14:04
11k+
Alymlar Türkiýede Nuhuň gämisiniň çen bilen ýerleşýän ýerinde gazuw-agtaryş işlerine başlarlar
"Noah’s Ark Scans" taslamasynyň türkiýeli, beýik britaniýaly we ABŞ-ly arheologlardan ybarat barlagçylary Türkiýäniň Ararat dagynyň 30 km günortasynda Nuh gämisiniň çen bilen ýerleşýän ýerini öwrenmek boýunça meýilnamalary bilen tanyşdyrdylar
23.04.2025 13:36
5.3k+
ABŞ-ly alymlar täze reňk tapdylar. Ol gözüň torly perdesine lazer täsir edende ýüze çykdy
Amerikaly barlagçylar topary täze reňkiň tapylandygyny habar berdiler. Pöwrizäniň bu öwüşginini diňe gözüň torly perdesine lazeriň täsir etmegi arkaly görüp bildiler diýip, Science Advances žurnalynda çap edilen barlaga salgylanýan The Guardian ýazýar
23.04.2025 00:35
3.2k+
Ýerde ilkinji bägülleriň hakyky reňki anyklanyldy: olar sary eken
Pekiniň tokaý hojalygy uniwersitetiniň alymlary häzirkizaman bägülleriniň ýedi bölek ýaprakly sary bir bitewi gülýaprakly gülden gelip çykandygyny anyklady. Ylmy gözlegiň netijeleri Nature Plants žurnalynda neşir edildi
21.04.2025 14:35
1.8k+
NASA Güni öwrenmek üçin PUNCH kiçi hemralaryny işe girizdi
NASA 2025-nji ýylyň mart aýynda Güni we Gün şemallaryny öwrenmek maksady bilen, dört sany kiçi hemrany PUNCH (Polarimeter to Unify the Corona and Heliosphere) atly missiýanyň çäginde Ýere ýakyn pes orbita (570 km beýiklikde) uçurdy
20.04.2025 19:04
4.9k+
Hytaýda 125 million ýyl ozal ýaşap geçen adaty bolmadyk ýelekli dinozawrlaryň galyndylary tapyldy
“Independent” neşiriniň habaryna görä, 125 million ýyl ozal ýaşap geçen iki sany öň mälim bolmadyk ýelekli dinozawryň galyndylary tapyldy diýip, Independent ýazýar. Olara Sinosauropteryx lingyuanensis we Huadanosaurus sinensis diýip at berildi
20.04.2025 18:42
2.1k+
Alymlar ýokary patogenli guş dümewine garşy täsirli nano sanjymyny döretdiler
Amerikaly we kanadaly alymlar ýokary patogenli H5N1 guş dümewine garşy nano-waksinany işläp taýýarladylar. Ýagly nanobölejiklere we keseliň ýokary patogen ştamlarynyň beloklaryna esaslanýan derman syçanlarda üstünlikli synag edildi diýip, Buffalo uniwersitetiniň metbugat gullugy habar berýär
20.04.2025 18:25
3.7k+
Singapurda ýagyş damjalaryndan elektrik energiýasyny öndürmegi başardylar
Singapurly alymlar ýagyş damjalaryndan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny işläp düzdüler diýip, «Interested Engineering» habar berýär. Bu usul suwuklygyň birmeňzeş tizlikde we şol bir ugra tarap turba boýunça hereket edýän mahaly ýüze çykýan porşen akymy täsirinden peýdalanýar
20.04.2025 14:34
4.9k+
Alymlar: Gün ýokary işjeňligiň 50 ýyllyk döwrüne girýär
Gün ýokary işjeňligiň täze döwrüne geçdi we bu, amerikan alymlarynyň maglumatlaryna görä, ýarym asyr töweregi dowam edip biler. Bu Gün tupanlaryny güýçlendirýän seýrek döwür bilen baglanyşykly diýip, ABŞ-nyň Milli atmosfera gözlegleri merkeziniň (NCAR) hünärmenleri habar berýär
19.04.2025 18:17
11k+
Alymlar Ýerden daşarda ýaşaýşyň «iň güýçli» subutnamasyny tapdylar
Kembrij uniwersitetiniň alymlary Eset ýyldyzlar toplumynda ýerleşýän K2-18b ekzoplanetasynyň atmosferasynda iki sany organiki birleşmäniň – dimetilsulfidiň we dimetildisulfidiň bardygyny ýüze çykardylar. Bu başga planetalarda hem ýaşaýşyň mümkindigini görkezýän iň güýçli subutnama hasap edilýär
19.04.2025 17:54
2.6k+
NASA-nyň barlaglary Aýda suwuň Gün ýeli netijesinde dörändigini görkezdi
NASA-nyň alymlary Aýda suwuň Gün ýeliniň täsiri netijesinde emele gelýändigini anykladylar. Aý tozany bilen geçirilen synag Ýeriň tebigy hemrasynda suwuň gelip çykyşyny düşündirýän teoriýany tassyklady. Aý atmosferasyz gurak kosmiki jisim, ýöne onuň üstündäki suw yzlary alymlary köpden bäri alada goýýar
19.04.2025 17:33
6.1k+
Antarktik äpet kalmar ilkinji gezek wideo düşürildi
Amerikaly alymlar ilkinji gezek antarktik äpet kalmary (Mesonychoteuthis hamiltoni) wideo düşürmegi başardylar. Bu deňsiz-taýsyz kadrlar Atlantik ummanyndaky Günorta Sandwiç adalarynyň töwereginde, 687 metr çuňlukda düşürildi diýip, «BBC» habar berýär
19.04.2025 11:54
4.1k+
Türkmenistanda ylmy barlaglaryň netijeliligini üpjün etmek boýunça pudagara toparyň mejlisi geçiriler
Anna güni geçirilen Hökümet mejlisiniň barşynda wise-premýer B.Orazdurdyýewa ýurdumyzda himiýa ylmyny we tehnologiýalaryny ösdürmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Wise-premýer hasabatyny dowam
18.04.2025 16:37
11k+
Kanadanyň Cluckify programmasy towuklaryň wakgyldamasyny adam diline terjime edýär
Dalhauzi uniwersitetinden kanadaly alymlar towuklaryň wakgyldamasyny adam üçin düşnükli dile geçirýän Cluckify programmasyny döretdi. iOS-da we Android-de elýeterli bolan programma towuklaryň näme “diýýändigine” düşünmek üçin, guşlaryň özüni alyp barşy we olaryň sesleri baradaky maglumatlary ulanýar
18.04.2025 15:26
4.2k+
Garward uniwersiteti federal grantyň ýatyrylmagy sebäpli inçekesel we kosmos boýunça barlaglaryny bes edýär
Garward uniwersiteti inçekesel we kosmos uçuşlary baradaky barlaglary hem öz içine almak bilen, birnäçe ylmy taslamalar boýunça alyp barýan işlerini togtadýar. Bu ABŞ-nyň Içeri howpsuzlyk ministrliginiň umumy bahasy 2,7 million dollardan gowrak bolan iki granty ýatyrylandan soň bolup geçdi diýip, The New York Times gazeti ýazýar
18.04.2025 15:07
2.1k+
Astronomlar goşa ulgamyň içinde «perpendikulýar» orbitaly ekzoplaneta tapdylar
Ýewropaly astronomlar «Ýyldyz söweşleri» filmindäki Tatuin planetasyny ýada salýan täsin ýyldyz ulgamyny ýüze çykardylar. 2M1510 belgili täsin ulgam Ýerden 120 ýagtylyk ýyly uzaklykda, Mizan (Terezi) ýyldyz toplumynda ýerleşýär
17.04.2025 13:45
4.6k+
Alymlar ilkinji gezek, takmynan, 100 million ýyl ozal ýaşap geçen sowutly ankilozawrlaryň yzlary tapyldy
Alymlar Kanadada ilkinji gezek ankilozawrlaryň - üç barmakly we guýrugynda tommarçagy bolan sowutly dinozawrlaryň galyndy yzlaryny tapdylar. Paleontologlar yzlary ýurduň günorta-günbatar böleginden tapdylar we tapyndyny Journal of Vertebrate Paleontology žurnalynda beýan etdiler
17.04.2025 11:49
3.6k+
Dünýäde ilkinji metalsyz batareýa hödürlendi: ol 30 ýyl işleýär we galyndylardan ýasaldy
SorbiForce amerikan kompaniýasy dünýäde ilkinji metalsyz batareýany hödürledi. Bu batareýa oba hojalygyndaky galyndylardan we duzlardan ýasalypdyr. Ol 30 ýyldan köp wagt işläp bilýär, ot almaýar, hatda zeper ýetse-de howpsuz we ony doly gaýtadan işläp bolýar diýip, «Sustainability Times» habar berýär
17.04.2025 01:23
3k+
Lýusi Donaldjohanson bilen duşuşar: NASA-nyň zondy 150 mln ýyllyk asteroid barada maglumat toplar
2025-nji ýylyň 20-nji aprelinde gündogar wagty bilen sagat 13:51-de NASA-nyň «Lýusi» atly kosmos zondy «Donaldjohanson» diýlip atlandyrylýan asteroide 960 kilometr golaýlaşar. Uzak aralykdan duşuşyk mahaly, zond asteroid barada maglumatlary toplap, olary Ýere iberer
16.04.2025 18:34
7.2k+
Müsürde Tutanhamonyň kakasy Ehnatonyň döwrüne degişli gadymy şäher tapyldy
Müsüriň Kom-el-Nugus sebitinde arheologlar faraon Tutanhamonyň kakasy Ehnaton bilen baglanyşykly diýlip çaklanylýan gadymy şäheri tapdy. Bu barada Live Science habar berýär. Ehnaton Gün hudaýy Atona çokunmagy öňe sürüji hökmünde bellidir
16.04.2025 08:00
4.6k+
Orta asyryň “tüýjümek” kitaplarynyň jiltleriniň nämeden ýasalandygy anyklanyldy
Ýewropada XII-XIII asyrlara degişli bolan kitaplaryň adaty bolmadyk “tüýjümek” jiltleri düwlenleriň derisinden ýasalypdyr. “Independent and Live Science-iň” habaryna görä, Fransiýanyň, Daniýanyň we Beýik Britaniýanyň
15.04.2025 23:18
2.2k+
Şwesiýaly alymlar plastilin ýaly süýnýän ýumşak batareýany işläp düzdüler
Şwesiýanyň Linçýoping uniwersitetiniň alymlary islendik şekli alyp bilýän, plastiline meňzeş täze görnüşli batareýany işläp düzdüler. Süýnýän ýumşak batareýa suwuk elektrodlardan peýdalanýar, bu bolsa ony beýleki
15.04.2025 23:16
5.8k+
Täze işlenip düzülen neýrointerfeýs saçyň iki tarynyň arasyna ýerleşýär
Jorjiýanyň tehnologiýa institutynyň alymlary günorta koreýaly barlagçylar bilen bilelikde kelle derisindäki saçlaryň aralygyna ýerleşýän örän kiçi ölçegli neýrointerfeýsi işläp düzdüler. Ony deriniň ýüzüne zeper
15.04.2025 22:28
5.1k+
Ilkinji gezek barlaghanada adam dişleri ösdürildi
Londonyň Patyşalyk kollejiniň alymlary ilkinji gezek barlaghana şertlerinde adam dişlerini üstünlikli ösdürdirdiler. Bu öňegidişlik barada The Telegraph neşiri habar berýär. Regeneratiw stomatologiýa bölüminiň
15.04.2025 00:01
9.5k+
Iň gadymy arz-şikaýatyna 4 müň ýyl: gaharly alyjy arzyny palçyk tagtasynda ebedileşdiripdir
B.e.öň 1750-nji ýylda Mesopotamiýanyň ýaşaýjysy tarapyndan hili pes haryt üçin ýazylan şikaýat arzasy taryhda iň gadymylaryň biri hasaplanýar. Onuň awtory Nanni söwdagär Ea-nasirden satyn alan mis tokgalarynyň
14.04.2025 15:30
2.6k+
Kornelliň alymlary arzan wodorod öndürdiler we deňiz suwundan agyzsuw aldylar
Kornell uniwersitetiniň barlagçylary deňiz suwundan arzan ýaşyl wodorody öndürýän tehnologiýany işläp düzdüler. Şeýle hem, elektroliz prosesi arkaly arassa agyz suwuny öndürmegiň usulyny oýlap tapdylar. Işläp taýýarlama
14.04.2025 14:34
3.8k+
Astrofizikler Günüň beýleki ýyldyzlardan tapawudyny ýüze çykardylar
Germaniýaly, norwegiýaly, gresiýaly we ispaniýaly alymlar topary Günüň köp sanly meňzeş ýyldyzlardan magnit işjeňligi boýunça tapawutlanýandygyny ýüze çykardylar. Günüň ýüzünde gara tegmillerden has köp ýagty sebitler
14.04.2025 13:27
3.7k+
Hytaý 2028-nji ýylda Aýda ýerli toprakdan kerpiç çap eder
Hytaý Aýy özleşdirmek boýunça uly ädim ädýär: 2028-nji ýylda «Çanýe-8» (Chang’e 8) missiýasy Aýyň ýüzündäki toprakdan 3D çap usuly arkaly kerpiç çap etmegi synagdan geçirer. Bu tehnologiýa Hytaýyň 2030-njy ýyllarda
14.04.2025 10:50
2.9k+
Ýupiteriň hemrasy Ýewropadan üstki gatlaga çykýan suw yzlary tapyldy
Ýupiteriň buz bilen örtülen hemrasy - Ýewropadan alymlar ýaňy-ýakynda suwuň üstki gatlaga çykan alamatlaryny tapdylar. ABŞ-ly, şwesiýaly we italiýaly planetologlar käbir ýerlerde suwuň mundan birnäçe hepde öň doňup
12.04.2025 08:38
5.8k+
Hytaýyň Antarktidadaky radioteleskopy Akmaýanyň ýoluna gözegçilik edýär
Hytaý Antarktidadaky täze Çžunşan stansiýasynda ilkinji radioastronomiki gözegçiliklerini üstünlikli geçirdi. Ol ýerde diametri 3,2 metr bolan täze millimetr diapazonly radioteleskop gurlup ulanyşa girizildi. Enjam
09.04.2025 16:01
4k+
NASA-nyň täze tehnologiýasy 2030-njy ýyla çenli Marsdaky suwy içmäge ýaramly eder
Wuster politehniki institutynyň (ABŞ) aspiranty Lidiýa Ellen Tonani-Penýa Tehasda geçirilen ylmy konferensiýada «Tethys» taslamasyny tanyşdyrdy. NASA tarapyndan goldanylýan taslama Marsda uzak wagtlap ýaşamagy
09.04.2025 10:47
5.5k+
Robotlar uçarlary topar bolup ýygnap başlar: ABŞ-da üýtgeşik tehnologiýa patentlendi
Amerikan kompaniýasy H2 Clipper uçarlary we beýleki aerokosmos tehnikasyny ýygnamaga ukyply bolan robotlar toparynyň tehnologiýasyna patent aldy. Bu barada The Robot Report neşiri habar berýär. “Adaty gurnama hatarlarynyň
09.04.2025 10:46
6.1k+
Colossal Biosciences startapy 10 müň ýyl ozal ýitip giden aýylganç möjekleri “dikeltdi”
Amerikanyň Colossal Biosciences biotehnologiýa startapy Demirgazyk Amerikada ýaşap geçen we 10 müň ýyl mundan ozal ýok bolup giden aýylganç möjegi (Aenocyon dirus) bölekleýin dikeldendigini mälim etdi. Time neşiriniň
09.04.2025 10:33
2.6k+
Emeli adam derisi kosmetikanyň haýwanlardaky synagyndan ýüz öwürmäge mümkinçilik berer
Halkara alymlar topary janly öýjüklerden deriniň emeli 3D modelini döretdi – ol 3D printerde çap edildi. Bu işläp taýýarlama kosmetika serişdeleriniň haýwanlarda synag edilmeginiň başgaça ýoly bolup biler. Ýewropa
Copyright © 2026 TMCARS News. All rights reserved.