29.04.2025 21:48
7.3k+
Bakteriýalary ýok edýän boýag döredildi
Nottingem uniwersitetiniň alymlary howply bakteriýalary ýok edip bilýän täsin antimikrob boýagyny işläp düzdüler. Öňki kümüş ýa-da mis düzümli örtüklerden tapawutlylykda, täze formulanyň düzüminde diglýukonat hlorgeksidin (CHX) bar – ol mikroblary we ştammlary tiz ýok etmek üçin güýçli biologik serişdedir
29.04.2025 21:45
10k+
Ýaponiýada ýertudanany özbaşdak ýygnap bilýän robot döredildi
Osaka uniwersitetiniň inženerleri ýyladyşhananyň içinde özbaşdak hereket edip, dikligine ekilen ýertudanalardan miwelerini ýygnap bilýän roboty hödürlediler. Prototip nawigasiýa üçin LiDAR sensorlardan peýdalanýar we geljekde işçi güýjüniň ýetmezçiliginiň öwezini dolmagy maksat edinýär diýip, «Interesting Engineering» neşiri habar berýär
29.04.2025 20:57
3.8k+
Wodorodda uçýan Robinson R44 dikuçary uçuş synaglaryndan üstünlikli geçdi
Mart aýynyň ahyrynda Kanadanyň Kwebek welaýatynyň Bromon şäherindäki Roland-Desurdi howa menzilinde wodorodly ýangyç elementleri bilen işleýän Robinson R44 dikuçarynyň ilkinji uçarmanly uçuşy üstünlikli synag edildi
29.04.2025 19:16
6.9k+
Neuralink ilkinji gezek gapdal amiotrofik sklerozly hassa çip oturtdy
Arizonanyň (ABŞ) ýaşaýjysy Bredford Smit dünýäde Neuralink implanty oturdylan üçünji adam boldy. Ol şeýle operasiýa geçirilen gapdal amiotrofik sklerozly ilkinji gürläp bilmeýän hassadyr. Neuralink kompaniýasy tarapyndan işlenip düzülen çibiň netijesinde Smit pikiriň güýji bilen kompýuteri dolandyrýar, tekst ýygýar we wideo redaktirleýär
29.04.2025 15:02
8.6k+
Curiosity Mars roweri Gyzyl planetada hereket edip barýan wagty ilkinji gezek orbitadan surata düşürildi
NASA-nyň Mars missiýasyny dolandyrýan topary Curiosity Mars roweriniň hereket edip barýan wagty ilkinji gezek orbitadan düşürilen suratyny paýlaşdy. Surat 2025-nji ýylyň 28-nji fewralynda düşürilipdir, şol wagt rower Gyzyl planetanyň üstünde ylmy işleri geçirmek üçin täze bir ýere tarap ýola çykyp barýan eken
28.04.2025 18:33
6.6k+
Türkmen alymlary nebit geçirijileri çökündilerden goramagyň tehnologiýasy üçin patent aldylar
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Halkara ylmy-tehnologiýa parkynyň alternatiw energiýa çeşmeleri we ölçeg enjamlary tehnologiýalary barlaghanasy nebit turbalarynda parafin-şepbik çökündileriniň döremeginiň öňüni aljak täze tehnologiýany işläp taýýarlamak üçin patent aldy
28.04.2025 16:31
8.3k+
Dünýäniň iň uly teleskobynyň gümmezi gurlup tamamlandy, ol işe girizmäge taýynlanýar
Çiliniň Atakama çölünde ýerleşýän dünýäniň iň uly teleskoby bolan Extremely Large Telescope (ELT) teleskobynyň gümmeziniň we süýşürilýän gapylarynyň gurluşygy tamamlandy. Bu barada «PetaPixel» habar berýär. Diametri 93 metr, beýikligi bolsa 80 metr bolan gurluşda Ýewropanyň günorta obserwatoriýasynyň (ESO) we Çiliniň baýdaklary asyldy
28.04.2025 15:58
4.8k+
100 mln ýyl ozal Tetis ummanynyň ýitmegi howa we adamlaryň göçüş ýollaryna täsir edipdir
Takmynan, 100 million ýyl mundan ozal, gadymy Tetis ummanynyň ýuwaş-ýuwaşdan ýitip başlamagy dünýäde howa şertleriniň üýtgemegine, çölleriň döremegine we haýwanlaryň, şol sanda adamlaryň ata-babalarynyň hem göçüp gidýän ýollaryna uly täsir ýetiripdir
26.04.2025 13:37
6.9k+
Wakuumly Raptor 3 hereketlendirijisi ilkinji gezek SpaceX-iň synag meýdançasynda görüldi
SpaceX-iň ABŞ-nyň Tehas ştatynyň Makgregor şäherindäki synag meýdançasynda Raptor 3 hereketlendirijisiniň wakuumly görnüşi ilkinji gezek görüldi. Onuň daşalyşy baradaky wideo NasaSpaceFlight kanaly tarapyndan paýlaşyldy, olaryň kamerasy desganyň içinde ýerleşdirilen eken
25.04.2025 16:19
3.2k+
Alymlar Alsgeýmer keseliniň alamatlaryny kesel ýüze çykmazdan has öň tanamagy öwrendiler
Amerikaly alymlar Alsgeýmer keseliniň alamatlaryny ilkinji gezek 44 ýaşdan kiçi adamlarda anykladylar. Ozal geçirilen barlaglar, esasan, 50 ýaşdan uly näsaglara gönükdirilipdi. Täze maglumatlar, töwekgelçiligi ir kesgitlemäge we keseliň öňüni almaga mümkinçilik bermek bilen, diagnostika çemeleşmäni üýtgedip biler
25.04.2025 15:03
2.2k+
Ýewropa kosmos agentligi kosmosda azyk ösdürip ýetişdirmegi synagdan geçirýär
Ýewropa kosmos agentligi (ESA) geljekde astronawtlar üçin iýmiti göni orbitada ýa-da Aýda hem-de Marsda ösdürip ýetişdirmegi maksat edinýän synagy ýola goýdy. Taslamada belok, ýag, protein we süýüm ýetişdirmek göz öňünde tutulýar diýip, «BBC» ýazýar
24.04.2025 17:55
6.7k+
Ýaponiýada ýyldyrym urmasyny özüne kabul edýän dronlar synagdan geçirildi
Ýaponiýada Nippon Telegraph and Telephone (NTT) kompaniýasy tarapyndan döredilen ýyldyrym urgusyny sowýan dronlaryň synaglary geçirildi. Bu barada guramanyň saýtynda habar berilýär. Synaglar 2024-nji ýylyň dekabryndan 2025-nji ýylyň ýanwary aralygynda 900 metr belentlikde Hamada şäheriniň golaýyndaky daglarda geçirildi
24.04.2025 12:37
8.7k+
Arheologlar Çingiz hanyň döwrüniň tötänleýin tapylan artefaktlaryny öwrenýär
Sibir federal uniwersitetiniň (SFU) arheologlary Krasnoýarsk ülkesiniň A.I.Kytmanow adyndaky Ýeniseýsk muzeýiniň kolleksiýalaryny öwrenip, Mongol imperiýasynyň güllän döwri bolan XIII-XIV asyrlara degişli artefaktlary tapdy
24.04.2025 12:20
3.9k+
NASA: jaýryklar we howanyň syzmagy HKS-niň howpsuzlygyna zyýan ýetirýär
Halkara kosmos stansiýasy (HKS) öz işiniň töwekgelçilikli döwrüni başdan geçirýär. Howpsuzlyk boýunça konsultatiw toparynyň mejlisinde NASA-nyň hünärmenleri stansiýada jaýryklaryň peýda bolandygyny, howanyň syzýandygyny we ätiýaçlyk şaýlarynyň ýetmezçilik edýändigini aýtdy
24.04.2025 12:13
8k+
Marsda syrly girdap tapyldy: ol meteoritiň yzy ýa-da gowaga giriş bolup biler
Martda geljekki ylmy gözlegler üçin gyzykly bolup biljek syrly girdap tapyldy. Orbitadan alnan planetanyň üstüniň suraty şweýsar peýnirini ýada salýan köp deşikli ýeri görkezýär. Bu deşikleriň üsti bilen kömürturşy gazyndan ybarat buzuň aşagyndaky Marsyň gara üstüni görmek bolýar
24.04.2025 11:35
4.7k+
Alymlar kebelekleriň täze gizlin görnüşini tapdylar. Olar 40 müň ýyl bäri kowumdaşlaryndan gaça durýarlar
Kanadanyň günorta-günbataryndaky Alberta welaýatynyň Uoterton-Leýks milli seýilgähinde kebelekleriň aýrybaşgalaşan topary tapyldy. Olar täze görnüş - Satyrium curiosolus hökmünde ykrar edildi. Alberta uniwersitetiniň Kristian Şmidtiň we Jon Spensiň ýolbaşçylygyndaky entomologlary ilki bu kebelekleri Satyrium semiluna görnüşine degişli edipdiler
23.04.2025 16:29
9.4k+
ABŞ Mars ýaryşynda yza galdy: Hytaý 2031-nji ýyla çenli ilkinji bolup Gyzyl planetadan toprak getirer
Ak tam NASA-nyň «Mars Sample Return» (Marsdan nusga getirmek) maksatnamasyna maliýe goldawynyň ýatyrylmagyny teklip etdi. Bu maksatnama Marsdan ýygnalan toprak nusgalarynyň Ýere getirilmegini maksat edinýärdi. Çykdajylaryň artmagy we gijikmeler sebäpli kabul edilen karar bu ugurda öňdeligi Hytaýa berýär
23.04.2025 16:24
2.9k+
Dünýädäki ilkinji SD Express 8.0 ýat kartasy tanyşdyryldy, ol käbir SSD-lerdenem çalt
Adata kompaniýasy dünýäde ilkinji bolup SD Express 8.0 standartlaryna laýyk gelýän ýat kartasyny tanyşdyrdy. Kompaniýanyň maglumatlaryna görä, täze kartanyň okaýyş tizligi sekuntda 1,6 gigabaýt, ýazyş tizligi bolsa sekuntda 1,2 gigabaýda ýetýär
23.04.2025 15:12
4.4k+
Kepler-139 ýyldyzlar ulgamynda “görünmeýän” planeta tapyldy
Prinston uniwersitetiniň astronomlary Kepler-139 ulgamynda täze ekzoplanetanyň tapylandygyny habar berdiler. Onuň göni özüni däl-de, goňşy jisimlere ýetirýän dartyş güýjüniň täsiri arkaly tapmak başartdy. Kepler-139f atly täze ekzoplaneta Gün ulgamyndan 1289 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýän ykjam ulgamda belli bäşinji planeta boldy
23.04.2025 13:36
5.3k+
ABŞ-ly alymlar täze reňk tapdylar. Ol gözüň torly perdesine lazer täsir edende ýüze çykdy
Amerikaly barlagçylar topary täze reňkiň tapylandygyny habar berdiler. Pöwrizäniň bu öwüşginini diňe gözüň torly perdesine lazeriň täsir etmegi arkaly görüp bildiler diýip, Science Advances žurnalynda çap edilen barlaga salgylanýan The Guardian ýazýar
23.04.2025 00:35
3.2k+
Ýerde ilkinji bägülleriň hakyky reňki anyklanyldy: olar sary eken
Pekiniň tokaý hojalygy uniwersitetiniň alymlary häzirkizaman bägülleriniň ýedi bölek ýaprakly sary bir bitewi gülýaprakly gülden gelip çykandygyny anyklady. Ylmy gözlegiň netijeleri Nature Plants žurnalynda neşir edildi
21.04.2025 15:21
3.7k+
Türkmen oba hojalyk instituty tebigy baýlyklardan rejeli peýdalanmak boýunça halkara onlaýn maslahat geçirer
23-nji aprelde Türkmen oba hojalyk institutynda “Oba hojalygynda tebigy baýlyklary rejeli peýdalanmak” atly sanly ulgam arkaly halkara ylmy-amaly maslahaty geçiriler. Maslahatyň maksady — ekologiki ulgamlara täsirleriň
21.04.2025 14:35
1.8k+
NASA Güni öwrenmek üçin PUNCH kiçi hemralaryny işe girizdi
NASA 2025-nji ýylyň mart aýynda Güni we Gün şemallaryny öwrenmek maksady bilen, dört sany kiçi hemrany PUNCH (Polarimeter to Unify the Corona and Heliosphere) atly missiýanyň çäginde Ýere ýakyn pes orbita (570 km beýiklikde) uçurdy
21.04.2025 12:28
5.7k+
Hytaýda 10G ulgamy eýýäm işe girizildi: 8K filmi bir minutda ýükläp alyp bolýar
Huawei we China Unicom Sýunan sebitinde ilkinji giň zolakly 10G ulgamyny işe girizdi. Ol dünýäde şeýle derejeli ilkinji çözgüt bolan 50G PON tehnologiýasyna esaslanýar. Täze ulgam geçiriş ukybyny adaty gigabit derejesinden 10G çenli artdyrmaga mümkinçilik berýär, gijikdirme bolsa millisekunta çenli azalýar
21.04.2025 12:15
9.3k+
Tailandda ilkinji “robokop” asudalygy goramaga çykdy
Tailandda emeli aňly ilkinji polisiýa-robot hödürlendi. Ol Songkran baýramynyň bellenilen wagtynda synagdan geçirildi diýip, Interesting Engineering portaly habar berýär. Robot Pol Col Nakhonpathom Plod Phai adyny aldy, bu bolsa “Nakhonpathom howpsuz ýagdaýda” diýmegi aňladýar
20.04.2025 18:38
2.7k+
Curiosity mars roweri Geýl kraterinden karbonatyň iri ýataklaryny tapdy
Curiosity mars roweri Geýl kraterinden karbonat-sideritleriň ägirt uly ýataklaryny tapdy. 12 ýyldan gowrak mundan ozal NASA-nyň dördünji roweri şu ýere gonupdy. Täze açyş Marsyň asyl atmosferasynyň ep-esli böleginiň bu minerallaryň ýataklaryna öwrülendigini görkezýär diýip, Kanadanyň Kalgari uniwersitetiniň metbugat gullugyna salgylanýan TASS habar berýär
19.04.2025 18:17
11k+
Alymlar Ýerden daşarda ýaşaýşyň «iň güýçli» subutnamasyny tapdylar
Kembrij uniwersitetiniň alymlary Eset ýyldyzlar toplumynda ýerleşýän K2-18b ekzoplanetasynyň atmosferasynda iki sany organiki birleşmäniň – dimetilsulfidiň we dimetildisulfidiň bardygyny ýüze çykardylar. Bu başga planetalarda hem ýaşaýşyň mümkindigini görkezýän iň güýçli subutnama hasap edilýär
19.04.2025 17:54
2.6k+
NASA-nyň barlaglary Aýda suwuň Gün ýeli netijesinde dörändigini görkezdi
NASA-nyň alymlary Aýda suwuň Gün ýeliniň täsiri netijesinde emele gelýändigini anykladylar. Aý tozany bilen geçirilen synag Ýeriň tebigy hemrasynda suwuň gelip çykyşyny düşündirýän teoriýany tassyklady. Aý atmosferasyz gurak kosmiki jisim, ýöne onuň üstündäki suw yzlary alymlary köpden bäri alada goýýar
19.04.2025 17:42
2.8k+
ESA Hera zondunyň Marsa ýakynlaşýan wideosyny çap etdi
Ýewropa kosmos agentligi (ESA) 2025-nji ýylyň 12-nji martynda Marsyň golaýynda grawitasiýa manýowryny eden wagtynda Hera zondunyň düşüren suratlaryndan döredilen wideony ýaýratdy. Wideoda apparatyň Gyzyl Planeta ýakynlaşýandygy görkezilýär
19.04.2025 17:33
6.1k+
Antarktik äpet kalmar ilkinji gezek wideo düşürildi
Amerikaly alymlar ilkinji gezek antarktik äpet kalmary (Mesonychoteuthis hamiltoni) wideo düşürmegi başardylar. Bu deňsiz-taýsyz kadrlar Atlantik ummanyndaky Günorta Sandwiç adalarynyň töwereginde, 687 metr çuňlukda düşürildi diýip, «BBC» habar berýär
19.04.2025 11:54
4.1k+
Türkmenistanda ylmy barlaglaryň netijeliligini üpjün etmek boýunça pudagara toparyň mejlisi geçiriler
Anna güni geçirilen Hökümet mejlisiniň barşynda wise-premýer B.Orazdurdyýewa ýurdumyzda himiýa ylmyny we tehnologiýalaryny ösdürmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Wise-premýer hasabatyny dowam
18.04.2025 16:37
11k+
Kanadanyň Cluckify programmasy towuklaryň wakgyldamasyny adam diline terjime edýär
Dalhauzi uniwersitetinden kanadaly alymlar towuklaryň wakgyldamasyny adam üçin düşnükli dile geçirýän Cluckify programmasyny döretdi. iOS-da we Android-de elýeterli bolan programma towuklaryň näme “diýýändigine” düşünmek üçin, guşlaryň özüni alyp barşy we olaryň sesleri baradaky maglumatlary ulanýar
18.04.2025 15:58
10k+
"Sessiz ýertitremeler": Türkiýedäki ýertitreme seýsmiki hadysalaryň fizikasyna düşünmäge kömek etdi
2023-nji ýylda Türkiýäniň günortasynda we Siriýada bolup geçen ýertitreme sebitdäki iň weýrançylykly we pajygaly tebigy betbagtçylyklaryň biri boldy. 7,8 bally esasy ýertitreme we 7,5 bally afterşok müňlerçe adamyň ömür tanapyny kesdi we köp sanly binalary weýran etdi
18.04.2025 15:26
4.2k+
Garward uniwersiteti federal grantyň ýatyrylmagy sebäpli inçekesel we kosmos boýunça barlaglaryny bes edýär
Garward uniwersiteti inçekesel we kosmos uçuşlary baradaky barlaglary hem öz içine almak bilen, birnäçe ylmy taslamalar boýunça alyp barýan işlerini togtadýar. Bu ABŞ-nyň Içeri howpsuzlyk ministrliginiň umumy bahasy 2,7 million dollardan gowrak bolan iki granty ýatyrylandan soň bolup geçdi diýip, The New York Times gazeti ýazýar
18.04.2025 15:07
2.1k+
Astronomlar goşa ulgamyň içinde «perpendikulýar» orbitaly ekzoplaneta tapdylar
Ýewropaly astronomlar «Ýyldyz söweşleri» filmindäki Tatuin planetasyny ýada salýan täsin ýyldyz ulgamyny ýüze çykardylar. 2M1510 belgili täsin ulgam Ýerden 120 ýagtylyk ýyly uzaklykda, Mizan (Terezi) ýyldyz toplumynda ýerleşýär
17.04.2025 01:23
3k+
Lýusi Donaldjohanson bilen duşuşar: NASA-nyň zondy 150 mln ýyllyk asteroid barada maglumat toplar
2025-nji ýylyň 20-nji aprelinde gündogar wagty bilen sagat 13:51-de NASA-nyň «Lýusi» atly kosmos zondy «Donaldjohanson» diýlip atlandyrylýan asteroide 960 kilometr golaýlaşar. Uzak aralykdan duşuşyk mahaly, zond asteroid barada maglumatlary toplap, olary Ýere iberer
16.04.2025 10:08
3.2k+
SpaceX Falcon 9 raketasyny 400-nji gezek uçuryp, orbita Starshield hemralaryny çykardy
ABŞ-nyň Milli gözleg müdirligi (NRO) özüniň täze hemra ulgamyny giňeltmek üçin, SpaceX-iň Falcon 9 raketasy bilen NROL-192 atly missiýany amala aşyrdy. Bu uçuş SpaceX üçin hem möhüm waka boldy, sebäbi Falcon 9
16.04.2025 08:00
4.6k+
Orta asyryň “tüýjümek” kitaplarynyň jiltleriniň nämeden ýasalandygy anyklanyldy
Ýewropada XII-XIII asyrlara degişli bolan kitaplaryň adaty bolmadyk “tüýjümek” jiltleri düwlenleriň derisinden ýasalypdyr. “Independent and Live Science-iň” habaryna görä, Fransiýanyň, Daniýanyň we Beýik Britaniýanyň
15.04.2025 00:11
1.5k+
"Intuitive Machines" SpaceX-yň goldamagynda Aýa täze missiýalaryny bildiriş etdi
Afina gonuş modulynyň şowsuzlyga uçrandygyna garamazdan, Intuitive Machines kompaniýasy täze IM-3 we IM-4 missiýalaryny yglan etdi. Aýy öwrenmek we aragatnaşyk ulgamyny döretmek üçin SpaceX raketasynda zondlar
14.04.2025 15:30
2.6k+
Kornelliň alymlary arzan wodorod öndürdiler we deňiz suwundan agyzsuw aldylar
Kornell uniwersitetiniň barlagçylary deňiz suwundan arzan ýaşyl wodorody öndürýän tehnologiýany işläp düzdüler. Şeýle hem, elektroliz prosesi arkaly arassa agyz suwuny öndürmegiň usulyny oýlap tapdylar. Işläp taýýarlama
Copyright © 2026 TMCARS News. All rights reserved.