Ýaponiýada mör-möjekleri çekmek üçin "garynja aldawyny" ulanýan ösümlik tapyldy

29.09.2025, 12:303,925

Ýaponiýada duş gelýän Vincetoxicum nakaianum atly ösümlik tozanlanmak üçin adatdan daşary strategiýany ulanýar. Ol ýarym iýlen ýa-da ýaralanan garynjalaryň çykarýan ysyny gaýtalap, tohumly mör-möjekleri özüne çekýär. Garynjalar ýyrtyjynyň hüjümi barada beýleki ýoldaşlaryna duýdurmak üçin alamat hökmünde şeýle ys çykarýarlar.

Tokio uniwersitetinden botanik Ko Motidzu­ki bu ys bolmasa, ösümligiň köpelmeginiň kyn boljakdygyny aýdýar. Ösümlik diňe geçen ýyl ylmy taýdan beýan edilipdir. Onuň adaty bolmadyk usuly ilkinji gezek Tokiodaky Koisika­wa botanik bagynda ýüze çykaryldy, ol ýerde gülleriň töweregine tohumly mör-möjekler ýygnanyp başlapdylar.
Mör-möjekler ýaralanan ýa-da ölen garynjalaryň biologik suwuklyklary bilen iýmitlenmek üçin olaryň ysy bar ýerleri gözleýärler. Şeýlelikde, olar gülden-güle geçip, ösümligiň tozanlanmagyna ýardam berýärler.
Barlaglara görä, Vincetoxicum nakaianum nonan, undekan ýaly himiki birleşmeleri bölüp çykaryp, garynjalaryň howp fereomonlaryna meňzeş ys döredýär. Y-şekilli labirint bilen geçirilen synaglarda mör-möjekleri hut mynjyradylan mör-möjekleriň däl-de, möýler tarapyndan hüjüm edilen garynjalaryň ysyna barýandygy subut edildi.
Bu görnüşdäki ösümlik tozanlandyryjylary çekmek üçin «garynja aldawyny» ulanýan ilkinji belli ösümlik hasap edilýär. Ol bu strategiýany örän netijeli durmuşa geçirýär.

Copyright © 2026 TMCARS News. All rights reserved.