02.03.2025 08:56
13k+
Talyp 40 ýyl bäri üýtgewsiz hasaplanan teoriýany ýalana çykardy: täze açyş internedi çaltlaşdyryp biler
Kembrij uniwersitetiniň talyby Endrýu Krapiwin tötänleýin açyş etdi. Onuň açyşy 40 ýyl bäri hiç kim tarapyndan sorag astyna alynmadyk gipotezany (ylmy çaklamany) ýalana çykardy. Krapiwiniň işi heş-tablisalaryň
02.03.2025 06:48
5.4k+
Meksikada sapotekleriň ýiten şäheri tapyldy. Ol ýerde hatda top oýnamak üçin meýdançalar hem bolupdyr
Meksikadaky arheologlar sapotekleriň ýitip giden şäherini tapdylar. 600 ýyldan gowrak ozal bar bolan Giýengola göwrümi we ösen infrastrukturasy bilen alymlary haýran galdyrdy. Bu barada Live Science neşiri habar
01.03.2025 07:48
7.5k+
Indi "guşkelle" diýip bolmaz. Alymlar guşlaryň düşbüligini synag edip gördüler
Alymlar köpden bäri "dünýäniň iň samsyk guşy" diýlip atlandyrylýan emu guşlarynyň aňlaýyş ukybyny barlamak üçin synag geçirdiler. Netijeler alymlary haýran galdyrdy we dinozawrlar barada gaýtadan pikir ýöretmäge
01.03.2025 07:37
4.9k+
Arheologlar adamlaryň Magellandan 40 müň ýyl ozal ummanlardan aşyp geçendigini subut etdiler
Filippinlerde, Indoneziýada we Gündogar Timorda geçirilen täze arheologiki tapyndylar Günorta-Gündogar Aziýanyň gadymy halklarynyň on müňlerçe ýyl ozal deňizde ýüzmegi özleşdirendigini subut etdi. Olar Magellanyň
28.02.2025 10:47
3.6k+
Marsda gadymy çägeli kenarlaryň yzlary tapyldy
Marsda bir wagtlar, hakykatdan hem, umman bolupdyr. Alymlar munuň subutnamasyny – gadymy çägeli deňiz kenarlarynyň (plýažlaryň) yzlaryny tapdylar. Bu barada «Daily Mail» habar berýär. Bu açyş hytaýly «Çžužun» (Zhurong)
28.02.2025 10:28
5.1k+
Täze geçirilen barlag Gizadaky Beýik piramidanyň energetiki aýratynlyklaryny açyp görkezdi
Alymlar Gizadaky Beýik piramidanyň elektromagnit tolkunlary bilen üýtgeşik täsirleşýändigini we äpet energetiki rezonatoryň wezipesini ýerine ýetirýändigini ýüze çykardylar. 4600 ýyllyk ägirt uly desga bilen geçirilen
28.02.2025 07:40
5k+
Alymlar robot gurçugyny döretdiler: ol ýüzmek üçin ýumşak ýüzgüçleri ulanýar
EPFL Inženerçilik mekdebiniň we Maks Plank institutynyň gözlegçileri çäkli ýerlerde ýüzüp we hereket edip bilýän kiçi roboty ýasadylar. Onuň agramy 6 gr bolup, ýumşak ýüzgüçleri ulanýar we özünden has agyr ýükleri
27.02.2025 00:02
6.8k+
Kosmosda emeli Gün tutulmasyny döretmek üçin ugradylan zonddan ilkinji surat alyndy
Ýewropa kosmos agentligi (ESA) tarapyndan geçen ýylyň dekabr aýynda uçurylan Proba-3 kosmos missiýasy soňky synaglardan geçirilýär. Missiýa iki sany zonddan ybarat. «Occulter» atly enjam 1,4 metrlik garaňkylaşdyryjy
26.02.2025 13:48
6k+
Türkmen mekdep okuwçylary Almatyda halkara robototehnika çempionatyna gatnaşdylar
Almaty şäherinde «Almaty Tech Cup – 2025» inženerçilik we robototehnika boýunça halkara çempionaty geçirildi. Çärä dünýäniň dürli döwletlerinden, şol sanda, Hindistandan, Gazagystandan, Gyrgyzystandan, Mongoliýadan
26.02.2025 00:15
10k+
Antarktidada 120 million ýyl ozal ýaşan gadymy megaraptorlar tapyldy
Paleontologlar mel döwrüniň syryny açdyrlar: 120 million ýyl mundan ozal ýyrtyjy dinozawrlar Antarktidanyň üsti bilen Günorta Amerikadan Awstraliýa syýahat edipdirler. Journal of Vertebrate Paleontology žurnalynda
25.02.2025 18:20
6.2k+
Türkmenistanyň topary Indoneziýada ylmy ýarmarkada baýraga mynasyp boldy
2024-nji ýylyň 24-nji fewralynda Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniň ýaş alymlary Indoneziýada geçirilen V Halkara ýaşlar ylmy ýarmarkasynda (YISF) baýrakly orna mynasyp boldular
24.02.2025 07:39
6.6k+
Beýik Hytaý diwary 300 ýyl “garrady”: onuň iň gadymy bölegi tapyldy
Hytaýda arheologlar Beýik diwaryň iň gadymy bölegini tapdy. Onuň ýaşy öňki hasaplamalardan 300 ýyl uly boldy. Bu bölek giçki Günbatar Çžou nesilşalygy döwründe (b.e.öň 1046-771 ý.) we irki Ýazlar we Güýzler döwründe
23.02.2025 09:58
5.3k+
Hytaýly alymlar kosmosdan adamyň ýüzüni saýgaryp bilýän kamera döretdiler
Hytaýly alymlar rekord derejede takyklykda surata düşürmäge ukyply lazer kamerany döretdiler. Täze kamera kosmosa ýerleşdirilende, pes orbitadan ownuk jisimleri, hatda adamlaryň ýüz keşplerini hem saýgarmaga mümkinçilik
22.02.2025 11:57
6k+
Ýapon alymlary Gün ulgamynyň daşynda duzly suwuň bardygyny anykladylar
Ýaponiýanyň Kioto uniwersitetiniň alymlary Rýugu atly asteroidde duzly minerallaryň bardygyny subut edýän maglumatlary tapdylar. Netijeler, Rýugunyň asyl gelip çykan planetasynda bir wagtlar suwuk duzly suwuň bar
22.02.2025 11:55
1.4k+
Google alymlar üçin emeli aň ulgamyny işe girizýär, ol ylmy çaklamalarda kömek eder
Google amerikan kompaniýasy Gemini 2.0 modeliniň esasynda işlenip taýýarlanan täze emeli aň ulgamyny işe girizýär. Ol alymlara täze ylmy çaklamalary döretmekde kömek eder diýlip, kompaniýanyň relizinde habar berilýär
22.02.2025 07:04
2.1k+
Hemralar üçin Gün ýelkenleri magnit hadysalaryny 50% ir kesgitlemäge kömek eder
Barlagçylar Ýerdäki GPS, elektrik torlary we awiasiýa ýaly tehnologiýalara zeper ýetirip biljek geomagnit hadysalary barada öňünden duýduryş bermek üçin Gün ýelkenli hemralary ulanmagy teklip edýärler diýip, Space
22.02.2025 06:41
4.6k+
Müsürde arheologlar faraon Tutmos II-niň jaýlanan ýerini tapdylar
Müsüriň Syýahatçylyk we gadymyýet ministrligi 18-nji fewralda möhüm bir açyşyň edilendigini habar berdi. Britaniýaly we müsürli arheologlar Fiwan nekropolynda faraon Tutmos II-niň mazaryny tapdylar. Tutmos II,
21.02.2025 23:41
5k+
Fransiýanyň «emeli Güni» rekord derejede 22 minutlap ýandy – Hytaýyňkydan 25% uzak
Fransiýaly alymlar synag termoýadro reaktorynda plazmany saklamak boýunça täze rekord goýdular. Fransiýanyň Atom we alternatiw energiýa görnüşleri boýunça iş toparyna (CEA) degişli WEST tokamagy (eksperimental
20.02.2025 23:13
4.3k+
Hytaýly alymlar tebigy almazdan 40% has berk «superalmazy» döretdiler
Iň berk almazlar – ýagny «lonsdeýlitler» tebigatda örän seýrekdir. Olara esasan meteoritleriň ýere gaçan sebitlerinde duş gelmek bolýar. Bu almazlaryň adaty almazlardan tapawudy – olaryň kristal gurluşynyň kub
20.02.2025 22:50
6.3k+
Müsürde gadymy ýyrtyjylaryň näbelli görnüşiniň kelleçanagy tapyldy
Müsürli we amerikaly alymlar bu açyşy Kairiň 90 km günorta-günbataryndaky Faýum oazisinde tapdylar. Olar oligosen döwrüniň gadymy ýyrtyjylary bolan giýenodonlaryň öň belli bolmadyk görnüşleriniň galyndylaryny tapdylar
20.02.2025 22:13
4.5k+
Astronomlar 2024 YR4 asteroidiniň Aý bilen çaknyşmak ähtimallygyna baha berdi
Astronomlar 2024 YR4 asteroidiniň Aý bilen çaknyşmak ähtimallygyny maslahatlaşýar. Bu hadysa Ýeriň hemrasynda asteroidi haýallatjak atmosferanyň ýoklugy sebäpli, 500 – 2000 metr diametrli krateriň döremegine getirip
20.02.2025 13:15
7.7k+
Ýeriň aýlanyşynyň tizlenmegi sebäpli, dünýä wagtyndan bir sekunt aýrylar
Soňky ýyllarda Ýeriň aýlanyşynyň tizleşmegi sebäpli alymlar bütindünýä wagtyndan bir sekunt aýyrmaly bolarlar. Düzedişi öňümizdäki birnäçe ýylyň içinde girizilmeli bolar diýip, Bütinrussiýa Fiziko-tehniki we radiotehniki
19.02.2025 11:36
5.6k+
Ýapon alymlary Aýda iýmit ösdürip ýetişdirmegiň tehnologiýasyny işläp taýýarlaýarlar
Ýaponiýada Ýerden daşynda oba hojalyk ekinlerini ösdürip ýetişdirmek boýunça barlaglar alnyp barylýar. Tiba uniwersitetiniň ýöriteleşdirilen merkezi kosmosdaky ýaşaýşa uýgunlaşdyrmak üçin ösümlikleri ekstremal
18.02.2025 21:18
5.1k+
Ýaponiýada “daş, gaýçy, kagyz” oýnap bilýän biogibrid el döredildi
Tokio uniwersitetiniň we Waseda uniwersitetiniň alymlary predmetleri dolandyryp, çylşyrymly hereketleri, şol sanda “gaýçy” hereketini ýerine ýetirip bilýän biogibrid eli döretdi. Hereketi we güýji döretmek üçin
18.02.2025 21:16
12k+
Italiýaly fizikler gözleg geçirip, ýumurtgany gaýnatmagyň iň gowy usulyny tapdy
Italiýaly fizikleriň topary ýokumly maddalary saklamaga hem-de belok bilen ýumurtganyň sarysynyň ideal gurluşyny gazanmaga mümkinçilik berýän ýumurtgany gaýnatmagyň iň gowy usulyny tapdy. Alymlar bu meselä ýörite
17.02.2025 23:17
8.6k+
Temperaturany sazlaýan «akylly» kurtka döredildi: ol ýyladýar we temperaturany sazlaýar
Adaty elektrikli ýyladyjylar ýa-da ýorganlar hem sowuk howada adamlary belli bir derejede ýyladyp bilýär. Emma elektron tekstil diýlip atlandyrylýan bu tehnologiýalar, esasan-da immun taýdan gowşak adamlar üçin
17.02.2025 17:10
8k+
Alymlar CO₂ bilen göreşmek üçin ummanda 1600 termoýadro bombasyny partlatmagy teklip edýär
Ylmy gözlegçiler kömürturşy gazyny atmosferadan aýyrmagyň tebigy prosesini tizleşdirmek üçin 1620 termoýadro bombasyny ýarmagy teklip edýär. Roçester tehnologiýa institutynyň ylmy gözlegçileri 50 megatonna kuwwatly
17.02.2025 14:42
2.6k+
Jeýms Uebb teleskopy ýaş ýyldyzyň töwereginde planetalaryň döreýşini surata aldy
Kanadaly astronomlar Jeýms Uebb teleskopyny ulanyp, ilkinji gezek PDS 70 atly ýaş ýyldyzyň töwereginde emele gelýän planetalaryň jikme-jik suratyny aldy. Bu ýyldyzyň bizden uzaklygy 370 ýagtylyk ýylyna deň bolup
16.02.2025 22:54
2.5k+
Biz haçan ruhubelent? Ylmy barlag günüň wagty bilen şähdiň arasyndaky baglanyşygy ýüze çykardy
Adamlar haýsy şertlerde ruhubelent ýagdaýda bolýar we näme üçin kähalatlar olar sebäpsiz ýere göwnüçökgün hala düşýärler. Los-Anjelesdäki Kaliforniýa uniwersitetiniň hünärmenleri günüň wagty, hepdäniň günleri we
16.02.2025 20:39
13k+
Antarktidadaky ýeke-täk mör-möjek nädip diri galmagy başarýar: alymlaryň jogaby
Antarktidada ýaşaýan jandarlar barada gürrüň edilende köp adamyň aňyna ilki bilen pingwinler gelýär. Emma bu yklymda örän täsin mör-möjek – ganatsyz çybyn Belgica antarctica hem ýaşaýar. Onuň şeýle aşa sowuk we
16.02.2025 19:29
5.1k+
Ýogurt içege düwnük keseliniň howply görnüşiniň döremek töwekgelçiligini azaldýar
Amerikaly we ýaponiýaly alymlaryň geçiren barlaglary ýogurt bilen yzygiderli iýmitlenmegiň kolorektal düwnük keseliniň döremek töwekgelçiligini azaldyp biljekdigini görkezdi. Çişiň bu görnüşi ýogyn içegäniň sag
16.02.2025 19:25
3.7k+
Pestisidler ösümlikleriň we haýwanat dünýäsiniň 800-den gowrak görnüşine howp salýar - alymlar
Hytaýly we ýewropaly alymlar pestisidleriň (ösümliklerde zyýanly mör-möjekleri zäherläp ýok edýän jisimler) haýwanlaryň, ösümlikleriň we beýleki organizmleriň 800-den gowrak görnüşine zyýanly täsir edýändigini
14.02.2025 09:31
9.2k+
Şwesiýada howanyň gyşky tekerlerden hapalanmagyny azaltmak üçin çözgüt tapyldy
Doňan ýollarda howpsuzlyk üçin tikenli gyşky tekerler zerur, ýöne olar asfalt ýollaryny zaýalap, ony howany hapalaýan we saglyga zyýan ýetirýän ownujak bölejiklere dargadýar. Şwesiýaly alymlar adaty kobalt tikenlerini
14.02.2025 05:48
3.5k+
«Rosteh» özbaşdak ýangyn söndürýän roboty hödürledi
Russiýanyň «Rosteh» döwlet korporasiýasy iň täze işläp düzen enjamyny – «ANT 1000PM» atly robotyny tanyşdyrdy. Bu täsin robot ýangyn söndürijileriň janyna howp salýan aşa kyn şertlerde ýangyna garşy göreşmek üçin
13.02.2025 13:35
8.5k+
80 ýyl bäri muzeýde saklanýan pleziozawryň skeletinden deri bölejikleri we teňňeler tapyldy
Ýewropaly paleontologlar 1940-njy ýylda Germaniýada tapylan ýura döwrüne degişli pleziozawryň galyndylaryny seljerdiler. Bu gadymy süýrenijiniň galyndylary 80 ýyllap muzeýde saklanypdy. Alymlar ony gaýtadan seljerip
13.02.2025 13:31
2.6k+
Alymlar merjen gaýalaryny halas etmek üçin suwasty «çyrany» döretdiler
Alymlar «Underwater Zooplankton Enhancement Light Array» (UZELA) atly enjamy – ýagny deňizleriň astyndaky merjen gaýalarynyň iýmitlenmegine ýardam berýän awtonom suwasty yşyklandyryş ulgamyny döretdiler. Bu enjam
13.02.2025 13:29
2.8k+
Hytaýda elektrik energiýasyny öndürmäge ukyply emeli ýaprak döredildi
Hytaýly alymlaryň topary hakyky ösümligiň wezipelerini ýerine ýetirip bilýän emeli ýapragy döretdi. Ol Gün şöhlesini elektrik toguna öwürýär diýip, Interesting Engineering habar berýär. Ýapraklar tebigy elektrik
13.02.2025 12:57
5.5k+
Alymlar smartfonyň we telewizoryň çagalara edýän täsiri boýunça barlag geçirdiler
Halkara alymlar topary Latyn Amerikasynyň ýurtlarynda ýaşaýan 1 ýaşdan 4 ýaş aralygyndaky 1878 çaganyň gatnaşmagynda barlag geçirdi. Olar körpeleriň aglabasynyň ekranyň öňünde maslahat berilýän wagtdan has köp
12.02.2025 23:53
4.6k+
Alymlar ultrases arkaly elektrik energiýasyny howa boýunça gönükdirmegi öwrendiler
Ispaniýaly, finlýandiýaly we kanadaly alymlar topary ilkinji gezek ultrases tolkunlaryny ulanyp, elektrik uçgunlaryny nädip gönükdirmelidigini görkezdiler. Açyş atmosfera ylmyndan başlap, biolukmançylyga çenli
12.02.2025 13:33
7.7k+
Alymlar towşanlaryň öz dişlerini iýýändigini anykladylar. Şeýdip, olar kalsiý alýarlar
Towşanlaryň dişleri tutuş ömrüniň dowamynda ösmegini bes etmeýär. Şol sebäpden olar gaty iýmitleri çeýnäp, dişlerini köneldýärler. Emma täze geçirilen gözlegde alymlar towşanlaryň dişlerini diňe bir köneltmän,
Copyright © 2026 TMCARS News. All rights reserved.