Deslapky hasaplamalara görä 24-nji iýunda bolup geçen ýertitremeleri netijesinde Wenesuelanyň ykdysadyýetine ýeten göni zyýanyň möçberi 6,7 milliard dollar töweregi boldy. BMG-niň Ösüş Maksatnamasynyň (BMÖM / UNDP) berýän maglumatlarynda bu möçber ýurduň jemi içerki önüminiň (JIÖ) takmynan alty göterimine (6%) barabar diýlip görkezilýär.
Bu bahalandyrma işi seýsmiki modelirleme we hemra suratlaryna daýanýan RAPIDA ulgamynyň kömegi bilen gyssagly suratda amala aşyryldy. Gurama heläkçiligiň iň agyr netijesiniň ejir çeken adamlaryň başyna düşen pajygadygyny aýratyn belleýär.
Wenesuelanyň demirgazyk kenarýakasynda magnituda güýji 7,2 we 7,5-e barabar bolan iki sany güýçli ýertitremesi hasaba alyndy. Ýer sarsgynlary ýurduň gür ilatly we ykdysady taýdan möhüm sebitlerinde, şol sanda paýtagt şäher Karakasda hem duýuldy. BMTÖM-niň hasaplamalarynda görkezilişi ýaly, tebigy betbagtçylygyň täsir eden zolagynda 1,7 million töweregi bina bardy.
Ortaçadan ýokary derejedäki sarsgynlary takmynan 8,6 million adam duýdy, güýçli ýer sarsgynlary bolsa 2,1 milliona golaý ýaşaýja täsir etdi. Ýerli häkimiýetler halas ediş işleriniň dowam etdirilmegi bilen gurban bolanlaryň sany ýene-de artar diýip çaklaýarlar. Ejir çeken sebitlerdäki millionlarça raýat ýaşaýyş jaýlaryndan, emläklerinden we gazanç çeşmelerinden mahrum boldular.
Hünärmenler görkezilen 6,7 milliard dollar möçberindäki serişdäniň diňe ýaşaýyş jaýlaryna we täjirçilik desgalaryna ýeten zyýany öz içine alýandygyny takyklaýarlar. Bu hasaplamanyň içinde esasy infrastrukturalaryň ýitgileri, ykdysadyýete ýeten uzak möhletleýin zyýanlar we indiki dikeldiş işleri üçin goýuljak çykdajylar girmeýär. Seljerijiler gutarnykly ykdysady täsiriň adatça göni ýeten zyýandan 1,5–3 esse köp bolýandygyny göz öňünde tutup, maglumatlar toplandygyça bu sanlar täzeden gözden geçiriler diýip garaşýarlar. Gijeki yşyklandyryş boýunça hemra maglumatlarynyň seljermesi esasynda birnäçe sebitlerde elektrik togunyň köpçülikleýin öçendigi hem hasaba alynýar.
Ýertitremesinden soňky ilkinji 72 sagadyň içinde gyzgyny bilen maglumat almak üçin täze nusgadaky RAPIDA ulgamy ulanyldy.
Bu ulgam emeli aň we ýokary takyklykdaky hemra suratlary esasynda işleýär, bu bolsa wezipeleriň gerimini çalt kesgitlemäge, halas ediş gulluklarynyň işini utgaşdyrmaga we iň köp kömege mätäç ilat gatlaklaryny anyklamaga ýardam edýär. Häzirki wagtda hünärmenler ejir çekenleriň we göçmäge mejbur bolan ilatyň sanyny has takyk anyklamak üçin kosmosdan gelip gowuşýan suratlary seljermegi dowam etdirýärler.
