Estoniýa Ekologik netijelilik indeksinde (EPI) dünýäniň 177 döwletiniň arasynda birinji ýeri eýeledi. Bu barada Ýel we Kolumbiýa uniwersitetleriniň hünärmenleriniň täze barlagyna salgylanýan BBC Science Focus habar berýär.
Işiň awtorlary ýurtlary 12 kategoriýa bölnen 47 ekologik görkeziji boýunça seljerdi, olaryň arasynda howanyň hili, klimatyň üýtgemegi we ekoulgamlaryň durnuklylygy bar.
EPI-de ilkinji on bäş orny Ýewropa döwletleri eýeledi: Estoniýadan soň ilkinji onluga Lýuksemburg, Beýik Britaniýa, Finlýandiýa, Niderlandlar, Germaniýa, Fransiýa, Norwegiýa, Şwesiýa we Awstriýa girdi.
Amerikanyň Birleşen Ştatlary 27-nji orny eýeledi, Hytaý kömre bolan ýokary garaşlylygy sebäpli 129-njy setirde ýerleşdi. Sanawy Laos, Hindistan, Bangladeş, Mali, Wýetnam, Burundi, Maldiwler, Liberiýa, Mawritaniýa we Indoneziýa jemledi.
Estoniýanyň ýokary netijesi 2019-njy ýylda slanes ýagynda işleýän könelen generatorlaryň ýapylmagy (bu ýurtda zyňyndylaryň göwrümini 40% azaltmaga kömek etdi) we gaýtadan dikeldilýän energetika ugrunyň bilelikde ösdürilmegi bilen baglanyşyklydyr. Şeýle-de bolsa, Ýel ekologik hukuk we syýasat merkeziniň barlaglar boýunça direktory doktor Zak Wendling şeýle täsiriň bir gezeklik häsiýetini nygtaýar:
«Eger biz hakykatdan hem zyňyndylaryň nol derejesine ýetmek islesek, onda yzygiderli tagallalar, has batyrgaý strategiýalar we geljek üçin has uly maksatnamalar talap ediler».
Şeýle usulyýetiň esaslydygyny ähli hünärmenler goldamaýar. London uniwersitet kollejiniň durnuklylyk ykdysadyýeti boýunça lektory doktor Mett Winning jemleýji reýtingleriň ähli faktorlaryň özara baglanyşygyny görkezmeýändigini belledi.
«Ýekeje özbaşdak ýurt hem özüni klimatyň üýtgemegi we biodürlüligiň ýitmegi ýaly ählumumy meseleleriň netijelerinden çäklendirip bilmez. Şol sebäpli ählumumy ösüş ýurtlaryň reýtinglerinden has möhümdir» – diýip, Winning belledi.
