Çehiýanyň Morawiýa sebitinde täze D55 gara ýolunyň gurluşygy garaşylmadyk ýagdaýda uly arheologik gazuw-agtaryşlaryň geçirilýän ýerine öwrüldi. Olomousa arheologiýa merkeziniň barlagçylary Merkezi Ýewropanyň, takmynan, 7000 ýyl mundan ozal bu ýerde ýaşap geçen ilkinji daýhanlarynyň uly ilatly nokadynyň yzlaryny tapdy.
Esasy açyş zolak görnüşli keramika medeniýetine degişli 16 sany "uzyn öýleriň" şekilleri boldy. Jaýlaryň agaç diwarlary we üçekleri bireýýäm çüýräp gidipdir, ýöne ýerde daýanç sütünleriniň aýdyň yzlary galypdyr. Bu yzlar alymlara käbir jaýlaryň uzynlygynyň 36 metre ýetendigini anyklamaga mümkinçilik berdi. Bu bolsa, şol döwürde hem adamlaryň çylşyrymly we ygtybarly agaç gurluşlaryny nädip gurmalydygyny bilendigini subut edýär.
Ýaşaýyş jaýlaryndan başga-da, arheologlar tutuş bir oba hojalyk toplumyny: azyk önümlerini saklamak üçin çukurlary we nahar bişirmek üçin peçleri tapdy.
Arheolog Marek Kalabekiň ýolbaşçylygyndaky giň gerimli gazuw-agtaryş işleri geljekki ýoluň ýedi kilometrine golaýyny öz içine aldy. Kokoranyň, Rokitnisanyň we Dlugonisanyň golaýyndaky ýerleriň dürli döwürlerde adamlaryň arasynda meşhur bolandygy anyklandy. Gazuw-agtaryş işleriniň dowamynda hünärmenler 1879 ilatly ýerleriň galyndylaryny we 65 sany gubury bellige aldy.
Şolaryň arasynda bürünç döwrüniň soňky yzlaryny: mis we bürünç bezeg şaýlaryny, süňk monjuklaryny, toýun gap-gaçlary we daşdan ýasalan zähmet gurallaryny hem tapdylar. Indi alymlara bu gadymy ilatly nokatda bir wagtyň özünde näçe adamyň ýaşandygyny we onuň arhitekturasynyň wagtyň geçmegi bilen nähili üýtgändigini anyklamak galýar.
