NASA «Katalyst Space Technologies» başlangyjy bilen bilelikde «Link» atly robotlaşdyrylan enjamy uçurdy. Bu özboluşly missiýa bahasy takmynan 500 million dollara barabar bolan «Swift» ylmy obserwatoriýasyny halas etmegi maksat edinýär.
Hemme zat üstünlikli bolan ýagdaýynda, hemra 2026-njy ýylyň ahyryna çenli çaklanylan orbitadan çykmak howpunyň öňüni alyp, ýene birnäçe ýyl işläp biler.
Uçuş Ýuwaş ummanynda «Northrop Grumman» kompaniýasyna degişli «Lockheed L-1011 TriStar» uçaryndan taşlanan «Pegasus» raketasynyň kömegi bilen amala aşyryldy. Mundan öň, howa ýagdaýynyň ýaramazlygy we göteriji raketanyň tehniki barlaglaryny geçirmek zerurlygy sebäpli uçuş ençeme gezek yza süýşürilipdi.
«Link» robotlaşdyrylan enjamy «Neil Gehrels Swift Observatory» obserwatoriýasyna ýakynlaşmak üçin ýolda takmynan bir aýa golaý wagt sarp eder. Bu obserwatoriýa 2004-nji ýyldan bäri kosmosda bolup, uzak galaktikalary, gara girdaplary we gamma-şöhlelenmelerini öwrenmek bilen meşgullanýar.
Uçuşyň jemleýji tapgyrynda «Link» obserwatoriýany seresaplylyk bilen tutmak üçin üç sany robotlaşdyrylan manipulýator elini ulanyp, ony tutup alar. Tutup alandan soň, enjama «Swift-iň» orbitasyny takmynan 600 kilometr beýiklige çenli galdyrmak üçin 60 gün gerek bolar.
Iň esasy kynçylyk «Swift» obserwatoriýasynyň öz hereketlendirijileriniň ýoklugyndadyr. Şol sebäpli hem ol Ýeriň atmosferasynyň ýokarky gatlaklarynyň garşylygy netijesinde kem-kemden peselýär. Hünärmenler hemranyň daşarky kömek bolmazdan, şu ýylyň ahyryna çenli orbitadan doly çykmak ähtimallygyny takmynan 90 göterim diýip bahalandyrypdylar.
«Link» enjamyny döretmäge bary-ýogy 9 aý wagt sarp edildi, NASA bilen baglaşylan şertnamanyň bahasy bolsa 30 million dollara bardy. Bu taslama geljekde kosmos hemralaryna gönüden-göni orbitanyň özünde hyzmat etmek üçin täze tehnologiýalaryň amaly görkezilişi hem bolup hyzmat edýär.
