Alymlar Laosyň demirgazyk-günbatarynda, Wan Wýeng şäheriniň golaýyndaky hek daşly gowaklarda we gaýalarda duş gelen zäherli ýylanyň täze görnüşini ylmy taýdan beýan etdiler. Ýylana tumşugynyň sary-mämişi reňkine görä, Protobothrops flavirostris diýen at berildi. Gözlegiň netijeleri «Herpetozoa» ylmy žurnalynda çap edildi.
Täze görnüşiň aýratynlyklary 2024-nji ýylyň oktýabr aýynda Wýentýan welaýatynda ýerleşýän Han Ham gowagynyň golaýyndan tapylan uly ýaşly urkaçy ýylanyň esasynda öwrenildi. Mundan başga-da, golaýdaky gowaklarda düşürilen suratlar arkaly ýene üç sany ýylany anyklamak başartdy.
Täze görnüş genetiki we daşky aýratynlyklarynyň utgaşmasy bilen tapawutlanýar. Ýadro DNT-siniň iki geniniň seljermesi bu görnüşe mahsus bolan we şol urugyň beýleki wekillerinde duş gelmeýän gaplotipleri ýüze çykardy. Oňa ýakyn P. mucrosquamatus görnüşi bilen genetiki tapawudyň derejesi 15,7 göterime deň boldy.
Uzynlygy 82,5 santimetr bolan öwrenilen urkaçy ýylanyň kellesi garamtyl-goňur reňkde bolup, tumşugynyň ujunda sarymtyl-mämişi tegmiller bar. Onuň bedenini gara jähekli iri gyzylymtyl-goňur tegmiller örtýär. Olar bölek-bölek ýerleşip, egrem-bugram şekilli nagşy emele getirýär. Gözleriniň ýokarsynda şaha meňzeş ösüntgiler ýok.
Häzirki wagta çenli belli bolan dört sany ýylan hek daşly gaýalaryň üstünden, stalaktitleriň arasyndan ýa-da gowaklaryň diwarlaryndan tapyldy. Alymlaryň gözegçiliklerine görä, bu ýylan guýrugy bilen daýanyp, dik ýüzlere aňsatlyk bilen dyrmaşýar we gijelerine işjeň ýaşaýyş alyp barýar.
Täze görnüşiň ýüze çykarylmagy Laosda Protobothrops urugyna degişli belli ýylan görnüşleriniň sanynyň üçe, bu urugyň dünýä boýunça görnüşleriniň umumy sanynyň bolsa 16-a ýetmegine sebäp boldy. Alymlar onuň Wan Wýeng şäheriniň töweregindäki çäkli sebitde duş gelýän endemik görnüş bolmagynyň mümkindigini çaklaýarlar. Gözlegiň awtorlary ýaýrawynyň häzirlikçe örän çäklidigi sebäpli, bu ýylany ýok bolmak howpy abanýan görnüşleriň hataryna goşmagy hem teklip etdiler.
