Planetamyzyň iň uly on sany ykjam aragatnaşyk operatory takmynan 3,8 milliard abunany, ýagny dünýädäki ähli işjeň birikdirmeleriň umumy sanynyň (8,8 milliard) takmynan 43%-ine hyzmat edýär. Şeýle-de bolsa, pudakda giň göwrümli üýtgeşmeler bolup geçýär: öňki liderler öz ornuny ýitirip, çalt ösýän kompaniýalar bolsa reýtingiň ýokarky hatarlaryny eýeleýärler.
Öňdeligi gürrüňsiz "China Mobile" saklaýar. 2024-nji ýylyň ikinji çärýeginde ol dünýäde ilkinji bolup bir milliard abuna çäginden geçdi.
Uly aşaklamany başdan geçirenleriň içinde "Vodafone Group" ýerleşýär: kompaniýa uzak wagtlap dünýäde ikinji orny eýeläpdi. Ol 2019-njy ýyldan bäri Hindistanda, Italiýada, Ispaniýada we Awstraliýadaky paýnamalaryny satdy ýa-da gaýtadan gurnady, şonuň üçin ilkinji bäşlikden düşdi. Onuň ornuny baryp 2016-njy ýylyň sentýabrynda döredilen we oňyn ösüş görkezen "Reliance Jio" hindi kompaniýasy eýeledi.
Dünýä ägirtleriniň top-5-ligi
China Mobile
Kompaniýanyň paýyna dünýädäki ähli ykjam birikdirmeleriniň takmynan 19%-i düşýär. 1999-njy ýylda "China Telecom-dan" bölünip çykan bu kompaniýa Hytaý döwletiniň gözegçiliginde galýar, emma onuň paýnamalary Gonkongyň we Nýu-Ýorkuň biržalarynda söwda gatnaşýar.
Bazaryň dolmagy sebäpli abunalar bazarynyň ösüşi haýallady: eger operator 800 million ulanyjyny 2014-nji ýylyň ahyryna çenli toplan bolsa, indiki 200 million üçin takmynan on ýyl gerek boldy. Şunda 2025-nji ýylyň ahyryna çenli onuň 5G torunyň ulanyjylarynyň sany 599 million adama ýetdi, bu hem ony dünýäde iň ulusy edýär.
Reliance Jio
Operator 2016-njy ýylyň sentýabrynda işe başlap, agras baha syýasaty we uly trafik bukjalary bilen 4G hyzmatlaryny hödürledi, bu bolsa Hindistanyň bazaryny düýpgöter üýtgetdi. 2025-nji ýylyň ortalaryna kompaniýanyň bazasy 481,8 million abunadan ybarat boldy.
Bu "Reliance Jio" kompaniýasyna dünýäde ikinji operator we Hytaýdan daşarky iň uly operator bolmaga mümkinçilik berdi. Kompaniýa Dhirubhaý Ambani tarapyndan esaslandyrylan we onuň ogly Mukeş Ambani tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän "Reliance Industries" holdinginiň düzümine girýär.
China Telecom
Dünýäde üçünji iň uly operator 422,67 million ykjam abunaça hyzmat edýär. "China Mobile" ýaly, bu hem ştab-kwartirasy Peýsinde ýerleşýän döwlet kärhanasydyr (onuň paýnamalary 2021-nji ýyla çenli Gonkongda we Nýu-Ýorkda söwda edilýärdi).
Ilkibaşda kompaniýa Hytaýyň berkidilen aragatnaşyk bazarynda agalyk edýärdi, ýöne ykjam segmenti hem işjeň ösdürdi. 5G döwründe bäşinji nesil torlaryny goldaýan smartfon ulanyjylarynyň bazasy 350 milliondan geçdi.
Bharti Airtel
Ştab-kwartirasy Nýu-Deliniň "Bharti Crescent" toplumynda ýerleşýän hindi kompaniýasy Hindistanda, Şri-Lankada we Afrikanyň 14 ýurdunda 395,15 million abuna bilen dünýäde dördünji orny eýeleýär.
1995-nji ýylda Sunil Bharti Mittal tarapyndan "Bharti Telecom" ady bilen döredildi ("Airtel" brendi şol ýyl işe girizildi). Afrika paýnamalary 2019-njy ýyldan bäri Londonyň gazna birža söwdalarynda gatnaşýan we toparyň ähli müşderileriniň üçden birine golaýyny üpjün edýän "Airtel Africa" arkaly dolandyrylýar.
China Unicom
Hytaýyň üç sany döwlet üpjünçileriniň içinde iň kiçisi 339,3 million abuna bilen dünýäde bäşinji orunda ýerleşýärdi. "China Telecom" bilen bäsdeşlik döretmek üçin 1994-nji ýylda döredildi.
2019-njy ýylda "China Unicom" we "China Telecom" 5G toruny bilelikde gurmak üçin (esasan oba ýerlerinde) ykjam we berkidilen infrastrukturasyny birleşdirdiler, bu hem operatorlara çykdajylary ep-esli azaltmaga mümkinçilik berdi.
Iň iri halkara telekom holdingleri
- América Móvil (ştab-kwartirasy Mehikoda) milliarder Karlos Slimiň maşgalasy tarapyndan gözegçilik edilýär we Meksikadaky "Telcel" hem-de Latyn Amerikasyndaky "Claro" brendleri arkaly takmynan 323 million ulanyja hyzmat edýär.
- Telefónica (Madrid, Ispaniýa) Ispaniýada, Braziliýada ("Vivo" brendi), Germaniýada we Beýik Britaniýada takmynan 300 million müşderini hasaba alýar, emma profil däl aktiwleri kem-kemden satyp, bazasyny kiçeldýär.
- MTN Group (Ýohannesburg, GAR) — Afrikanyň iň uly operatory we dünýäde sekizinji. Esasy bazarlar bolan Nigeriýa we GAR-y hem goşmak bilen, 21 ýurtdan ybarat bolan takmynan 290 million ulanyja hyzmat edýär.
- Orange (2013-nji ýyla çenli — France Télécom) Fransiýada, Ispaniýada, Belgiýada, Polşada, şeýle hem "Orange Middle East and Africa" golçur kompaniýasy arkaly Afrikanyň we Ýakyn Gündogaryň 20-den gowrak ýurdunda 253 million abunaça hyzmat edýär.
Planetadaky ykjam birikdirmeleriň umumy sany eýýäm uly adamlaryň sanyna golaýlaşandygy sebäpli, telekom ägirtleriniň mundan beýläki ösüşi täze müşderileri çekmek arkaly däl-de, eýsem häzirki bazany 5G torlaryna we has gymmat nyrhlara geçirmek arkaly mümkindir.
