Energy

9 November 2026

Generative AI uses 1.4–180 times more energy on non-English text

Neural networks can use 1.4–180 times more energy to process texts in other languages than for similar queries in English. This conclusion was reached by engineers at the University of Michigan who studied the...

Türkmenistan geljek ýylda SEforALL-yň Ählumumy forumyny geçirmegi teklip etdi

06.11.2026 13:32

1448

Türkmenistan geljek ýylda SEforALL-yň Ählumumy forumyny geçirmegi teklip etdi

Türkmenistanyň daşary işler ministri Raşid Meredow «Hemmeler üçin durnukly energetika» (SEforALL) halkara guramasynyň ýerine ýetiriji direktorynyň orunbasary Stefano Marguçço bilen duşuşdy. Bu barada daşary...

CIET 2026-nyň çäginde Zaha Hadid Architects, Samsung E&A ýaly iri kompaniýalar bilen ylalaşyk baglaşyldy

04.11.2026 10:57

3055

CIET 2026-nyň çäginde Zaha Hadid Architects, Samsung E&A ýaly iri kompaniýalar bilen ylalaşyk baglaşyldy

«Türkmenistanyň gurluşyk, senagat, himiýa, energetika pudaklarynyň ösüşi» atly halkara serginiň we maslahatyň (CIET 2026) çäginde ýurdumyzyň döwlet düzümleri bilen daşary ýurtlaryň iri kompaniýalarynyň...

CIET 2026 halkara forumy 60-a golaý döwletden wekilleri jemledi: sergiden pursatlar

04.11.2026 10:27

2176

CIET 2026 halkara forumy 60-a golaý döwletden wekilleri jemledi: sergiden pursatlar

Ozal habar berşimiz ýaly, 3-nji noýabrda Aşgabatdaky Söwda-senagat edarasynda Gurluşyk we senagat toplumynyň işgärleriniň gününe gabatlanyp, «Türkmenistanyň gurluşyk, senagat, himiýa, energetika...

03.11.2026 09:58

2485

Aşgabatda CIET 2026 öz işine başlady

Şu gün Aşgabatda ýurduň möhüm üpjünçilik we önümçilik ulgamlaryny öz içine alýan «Türkmenistanyň gurluşyk, senagat, himiýa, energetika pudaklarynyň ösüşi» (CIET 2026) atly halkara sergi we maslahat açyldy. Bu...

Balkan welaýatynyň sarp edijilerini elektrik energiýasy bilen ygtybarly üpjün etmek işleri geçirilýär

31.10.2026 21:32

4158

Balkan welaýatynyň sarp edijilerini elektrik energiýasy bilen ygtybarly üpjün etmek işleri geçirilýär

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Baýmyrat Annamämmedow 31-nji oktýabrda geçirilen Hökümet mejlisiniň dowamynda elektrik energetikasy pudagynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak boýunça...

Gün panelleriniň astynda ýetişdirilýän üzüm açyk meýdandakydan 2,5 esse agramly bolýar: ylmy barlagyň netijesi

29.10.2026 17:03

7681

Gün panelleriniň astynda ýetişdirilýän üzüm açyk meýdandakydan 2,5 esse agramly bolýar: ylmy barlagyň netijesi

«Agrowoltaika» diýlip atlandyrylýan üzümi gün panelleriniň aşagynda ösdürip ýetişdirmek usuly üzüm çybyklarynyň ösüşini ep-esli gowulandyrmaga we hoşalaryň agramyny artdyrmaga kömek edip biler. Şeýle...

CIET 2026 forumyna gatnaşmak üçin 60 ýurtdan 800-den gowrak wekil hasaba alyndy

27.10.2026 16:55

3331

CIET 2026 forumyna gatnaşmak üçin 60 ýurtdan 800-den gowrak wekil hasaba alyndy

Dünýäniň 60 ýurdundan 800-den gowrak wekil 3 – 5-nji noýabr aralygynda Aşgabatda geçiriljek «Türkmenistanyň gurluşyk, senagat, himiýa we energetika pudaklarynyň ösüşi» (CIET 2026) halkara maslahatyna we...

Gurluşyk, senagat, energetika: Aşgabatda pudaklaýyn sergi taýýarlanýar

23.10.2026 21:41

2235

Gurluşyk, senagat, energetika: Aşgabatda pudaklaýyn sergi taýýarlanýar

Türkmenistanda «Türkmenistanyň gurluşyk, senagat, himiýa, energetika pudaklarynyň ösüşi» (CIET 2026) atly halkara sergisine we maslahatyna taýýarlyk işleri dowam etdirilýär. Gurluşyk we senagat toplumynyň...

Kerki–Kabul elektrik geçirijisiniň bir böleginiň gurluşygy 2027-nji ýylda tamamlanar

22.10.2026 16:20

3152

Kerki–Kabul elektrik geçirijisiniň bir böleginiň gurluşygy 2027-nji ýylda tamamlanar

Kerki–Kabul elektrik geçirijisiniň Daşt-e Alwan bekedinden Kabul welaýatyndaky Argandi elektrik bekedine çenli bölegini 2027-nji ýylyň iýun aýynda ulanmaga bermek meýilleşdirilýär. Bu barada...

Türkmenistan we Ýaponiýa wodorod energetikasy boýunça hyzmatdaşlygy giňeldýär

19.10.2026 18:10

2773

Türkmenistan we Ýaponiýa wodorod energetikasy boýunça hyzmatdaşlygy giňeldýär

14-16-njy oktýabr aralygynda ylym-bilim hyzmatdaşlygyny ösdürmek we wodorod energetikasy ulgamyndaky özara gatnaşyklary giňeltmek maksady bilen Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň...

Guterriş: tebigaty goramaga $1, ýok etmäge $30 sarp edilýär

17.10.2026 15:58

4428

Guterriş: tebigaty goramaga $1, ýok etmäge $30 sarp edilýär

Tebigaty gorap saklamaga gönükdirilýän maýa goýumlaryň her bir dollaryna onuň ýok edilmegine we tebigy serişdeleriň tükenmegine sarp edilýän 30 dollar düşýär. Bu barada Ýerewanda BMG-niň Biologik köpdürlülik...

Hindistanda ummandan bir wagtda hem energiýa, hem süýji suw almagy öwrendiler

15.10.2026 16:41

3831

Hindistanda ummandan bir wagtda hem energiýa, hem süýji suw almagy öwrendiler

Hindistanyň Kawaratti adasynda bir wagtyň özünde elektrik energiýasyny öndürýän we deňiz suwuny süýjediji zawod synagdan geçirilýär diýip, ZME Science ýazýar.

ABŞ-da howadaky çygdan elektrik toguny öndürýän diwar kagyzy döredildi

11.10.2026 20:02

3741

ABŞ-da howadaky çygdan elektrik toguny öndürýän diwar kagyzy döredildi

Bingemton uniwersitetiniň alymlary howadaky çygdan elektrik toguny öndürip bilýän diwar kagyzyny işläp taýýarladylar.

Amazon maglumat merkezleri bilen bagly nägileligi köşeşdirmek üçin $1 mlrd eçiler

06.10.2026 09:01

4423

Amazon maglumat merkezleri bilen bagly nägileligi köşeşdirmek üçin $1 mlrd eçiler

Amazon ABŞ-da maglumat merkezleriniň gurluşygyny goldamak üçin bäş ýylyň dowamynda 1 milliard dollardan gowrak serişde gönükdirer.

Türkmenistan elektroenergiýanyň eksportyny giňelder: Hazar üsti bilen Kawkaza we Türkiýä

02.10.2026 07:07

6993

Türkmenistan elektroenergiýanyň eksportyny giňelder: Hazar üsti bilen Kawkaza we Türkiýä

Aşgabatda geçirilýän Türkmenistanyň maýa goýum forumynda (TIF 2026) energetika ministri Annageldi Saparow elektroenergetikany döwrebaplaşdyrmak we ýurduň eksport ugurlaryny giňeltmek meýilnamalary barada çykyş...

Täze jaýlar we desgalar: Serdar Berdimuhamedow senagat pudagynda alnyp barylýan işler hakda gürrüň berdi

24.09.2026 00:17

12848

Täze jaýlar we desgalar: Serdar Berdimuhamedow senagat pudagynda alnyp barylýan işler hakda gürrüň berdi

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisinde Prezident Serdar Berdimuhamedow gurluşyk we senagat toplumynyň işini kämilleşdirmek, innowasion önümçilikleri döretmek we gurluşyk materiallaryny...

Medine şäheriniň golaýynda uranly magdanyň uly gorlary tapyldy

15.09.2026 15:40

5248

Medine şäheriniň golaýynda uranly magdanyň uly gorlary tapyldy

Saud Arabystanynda düzüminde uran saklaýan magdanyň uly gorlary tapyldy. Çaklamalara görä, onuň möçberi, takmynan, 110 million tonna ýetýär. Bu barada ýurduň energetika ministri, şazada Abdulaziz bin Salmanyň...

Hytaýda artyk öndüren elektrik energiýasyny howada gysyp saklaýan ägirt uly toplum işe girizildi

13.09.2026 22:22

6126

Hytaýda artyk öndüren elektrik energiýasyny howada gysyp saklaýan ägirt uly toplum işe girizildi

Hytaýyň Szýansu welaýatynda elektrik energiýasyny gysylan howanyň kömegi bilen saklaýan dünýädäki iň uly toplumyň iki energiýa blogy işe girizildi. Her bir bloguň kuwwaty 350 MWt bolup, desganyň umumy gurnalan...

Rolls-Royce zawodlarda kiçi atom elektrik stansiýalaryny ýygnap başlar

12.09.2026 20:00

2612

Rolls-Royce zawodlarda kiçi atom elektrik stansiýalaryny ýygnap başlar

Şweýsariýanyň ABB kompaniýasy bilen Rolls-Royce SMR kompaniýasy kiçi modully atom reaktorlaryny işläp taýýarlamak boýunça hyzmatdaşlyk etmek barada memorandum baglaşdylar.

29.08.2026 15:30

13074

Marydaky mekdep Günden energiýa alar

Mary şäheriniň 36-njy orta mekdebinde Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň we ÝUNISEF-iň bilelikdäki başlangyjy bilen täze Gün elektrostansiýasynyň açylyş dabarasy geçirildi. Stansiýa «Ýaşyl mekdep»...

Täze äpet Tesla batareýasy 385 müň öýi 4 sagatlap tok bilen üpjün edip biler

18.08.2026 12:02

4815

Täze äpet Tesla batareýasy 385 müň öýi 4 sagatlap tok bilen üpjün edip biler

ABŞ-nyň Kaliforniýa ştatynyň Poueý şäherinde Tesla Megapack batareýalarynyň binýadynda, bahasy 290 million dollara deň bolan ägirt uly energiýa toplaýjy ulgam işe girizildi. Ol doly güýjünde işlände 385 müň...

Aşgabat energetika orta hünär mekdebi 20 hünär boýunça okuwa kabul edişlik yglan etdi

15.08.2026 19:25

5613

Aşgabat energetika orta hünär mekdebi 20 hünär boýunça okuwa kabul edişlik yglan etdi

Aşgabat energetika orta hünär okuw mekdebi möhleti iki aýdan bir ýarym ýyla çenli bolan okuw maksatnamalaryny hödürleýär.

14.08.2026 19:19

14157

Goňşy dört ýurt birbada toksuz galdy

14-nji awgustda gündiz Merkezi Aziýanyň dört ýurdunda — Gyrgyzystanda, Gazagystanda, Täjigistanda we Özbegistanda bir wagtyň özünde elektrik üpjünçiligi bilen bagly bökdençlik (blekaut) ýüze çykdy.

Fransiýadaky iň uly atom stansiýasyna meduza çozdy

12.08.2026 20:20

16901

Fransiýadaky iň uly atom stansiýasyna meduza çozdy

Meduzalaryň köpçülikleýin peýda bolmagy Fransiýadaky "Grawlin" atom elektrik stansiýasynyň üç reaktorynyň togtadylmagyna getirdi. Stansiýa sowatmak üçin Demirgazyk deňzi bilen birleşýän kanalyň suwundan...

Elektrik ulgamyndaky bökdençlik tutuş Kubany toksuz goýdy

05.08.2026 13:03

3301

Elektrik ulgamyndaky bökdençlik tutuş Kubany toksuz goýdy

Milli elektrik ulgamyndaky ýüze çykan bökdençlikden soň Kubada giň möçberli elektrik energiýasynyň öçürilmesi bolup geçdi. Bu barada Kubanyň Union Electrica de Cuba döwlet elektrik energiýasy kompaniýasyna...

Kaliforniýa Gün energiýasyny öndürmekde rekord goýýar

01.08.2026 23:21

3908

Kaliforniýa Gün energiýasyny öndürmekde rekord goýýar

Maý aýynda Kaliforniýada elektrik energiýasynyň önümçiliginde Gün energiýasynyň paýy 50%-den geçdi. Bu iri möçberli energetika ulgamy üçin dünýä tejribesinde ilkinji şeýle ýagdaý bolup biler diýip,...

Gruziýada tutuşlygyna diýen ýaly tok öçdi

24.07.2026 15:50

10221

Gruziýada tutuşlygyna diýen ýaly tok öçdi

23-nji iýul güni agşam Gruziýanyň agramly böleginde iri möçberli elektrik togunyň öçürilmegi ýüze çykdy.

Hytaý Gün ýaşandan soň hem işleýän iň uly gibrid Gün elektrostansiýasyny işe girizdi

14.07.2026 23:44

7322

Hytaý Gün ýaşandan soň hem işleýän iň uly gibrid Gün elektrostansiýasyny işe girizdi

Hytaýyň China Three Gorges döwlet korporasiýasy Gün panellerini we geliokonsentratory birleşdirýän dünýäde iň uly gibrid Gün elektrik stansiýasynyň synag-täjirçilik maksatly ulanylyşyna başlady. Taslamanyň...

Google 2025-njy ýyl boýunça ekologik hasabatyny çap etdi: energiýa sarp edilişi 37% artypdyr

06.07.2026 17:55

2972

Google 2025-njy ýyl boýunça ekologik hasabatyny çap etdi: energiýa sarp edilişi 37% artypdyr

Google kompaniýasy 2025-nji ýylyň netijeleri boýunça energiýa sarp edilişiniň 37 göterim artyp, 43,6 million MWt·sag-a ýetendigini habar berdi. Korporasiýanyň 2026-njy ýyl üçin ekologik hasabatynda munuň esasy...

Germaniýada ilat köpçülikleýin Gün panellerinden ýüz öwrüp, kollektorlara geçýär

28.06.2026 10:00

5892

Germaniýada ilat köpçülikleýin Gün panellerinden ýüz öwrüp, kollektorlara geçýär

Germaniýada suwy gyzdyrmak we jaýlary ýylatmak üçin niýetlenen Gün kollektorlaryna bolan isleg barha artýar. Hünärmenleriň çykaran netijelerine görä, bu enjamlaryň Gün energiýasyny ýylylyga öwürmekdäki...

Şwesiýa 40 ýyldan soň atom reaktorlarynyň gurluşygyna dolanýar. Rolls-Royce üpjün ediji bolar

17.06.2026 10:34

2828

Şwesiýa 40 ýyldan soň atom reaktorlarynyň gurluşygyna dolanýar. Rolls-Royce üpjün ediji bolar

Şwesiýanyň Vattenfall energetika kompaniýasy ýurduň täze atom maksatnamasynyň çäklerinde üç sany kiçi modully ýadro reaktoryny üpjün ediji hökmünde Beýik Britaniýanyň Rolls-Royce SMR kompaniýasyny saýlady.

Alymlar Gün şöhlesinden we suwdan suwuk ýangyç almak üçin «emeli ýaprak» oýlap tapdylar

13.06.2026 11:09

2546

Alymlar Gün şöhlesinden we suwdan suwuk ýangyç almak üçin «emeli ýaprak» oýlap tapdylar

Ýel uniwersitetiniň ýolbaşçylygyndaky barlagçylar topary Gün energiýasyny ulanyp, suwy we uglerod iki oksidini metanola öwürmäge ukyply enjam döretdiler. Ulgam «emeli ýaprak» ýörelgesi boýunça işleýär we...

Italiýa elektrik togunyň ölçeg birliginiň adyny üýtgetmegi teklip edýär

02.06.2026 20:46

5120

Italiýa elektrik togunyň ölçeg birliginiň adyny üýtgetmegi teklip edýär

Italiýanyň Hökümeti elektrik naprýaženiýesiniň halkara ölçeg birliginiň adyny «woltdan» «wolta» diýip üýtgetmek başlangyjy bilen çykyş etdi.

«Aýyň ahyryna ýetip bilermikäm ýa asyryň ahyryna?»: Ispaniýa energetika öwürilişigi üçin 9 milliard ýewro goýberýär

27.05.2026 14:36

5679

«Aýyň ahyryna ýetip bilermikäm ýa asyryň ahyryna?»: Ispaniýa energetika öwürilişigi üçin 9 milliard ýewro goýberýär

Ispaniýanyň hökümeti raýatlaryň durmuş şertlerini gowulandyrmak we ýurduň ekologik ýagdaýyny üýtgetmek maksady bilen, täze Durmuş-klimat meýilnamasyny taýýarlady. Taslama laýyklykda, döwlet tarapyndan 9...

2000 sany serwer suwa çümdi: Hytaý ýel energiýasy bilen işleýän ilkinji suwasty maglumat merkezini işe girizdi

25.05.2026 16:14

5947

2000 sany serwer suwa çümdi: Hytaý ýel energiýasy bilen işleýän ilkinji suwasty maglumat merkezini işe girizdi

Hytaý deňiz şemaly elektrik stansiýalarynyň energiýasy bilen işleýän dünýäde täjirçilik maksatly ilkinji suwasty maglumat merkezini işe girizdi. Bu desga Şanhaýyň kenarýakasynda ýerleşýär.

GM elektrik awtoulary üçin batareýa öndürmäge niýetlenen 3,5 milliard dollarlyk zawodynyň gurluşygyny togtadar

23.05.2026 23:52

3427

GM elektrik awtoulary üçin batareýa öndürmäge niýetlenen 3,5 milliard dollarlyk zawodynyň gurluşygyny togtadar

General Motors kompaniýasy elektrik awtoulaglaryna bolan islegiň aşa köp bahalandyrylmagy sebäpli zyýan çekenden soň, ABŞ-da elektrik awtoulaglarynyň batareýalaryny öndürýän zawodyň gurluşygyny togtatmak...

Bir ýadro reaktorynyň deregi üçin 9 mln sany Gün paneli gerek bolar

23.05.2026 11:14

3241

Bir ýadro reaktorynyň deregi üçin 9 mln sany Gün paneli gerek bolar

Häzirki zaman ýadro reaktorynyň (atom elektrik stansiýasynyň) öndürýän elektrik energiýasynyň mukdaryna ýetmek üçin takmynan 8,5–8,7 million sany Gün paneli gerek bolar. Bu barada BGR neşiriniň taýýarlan...

Dünýäde elektrik energiýasynyň ýarysyndan gowragy heniz hem gazylyp alynýan ýangyjyň hasabyna üpjün edilýär

19.05.2026 08:02

6040

Dünýäde elektrik energiýasynyň ýarysyndan gowragy heniz hem gazylyp alynýan ýangyjyň hasabyna üpjün edilýär

Gaýtadan dikeldilýän energetikanyň ösüşiniň rekord derejeli tizligine garamazdan, 2025-nji ýylda dünýäniň elektrik energiýasynyň esasy bölegi öňküsi ýaly gazylyp alynýan ýangyjyň hasabyna öndürildi.

Çalık Enerji kompaniýasy «Ak şäherim Aşgabat – 2026» forumynyň baş hyzmatdaşy boldy

13.05.2026 09:01

4632

Çalık Enerji kompaniýasy «Ak şäherim Aşgabat – 2026» forumynyň baş hyzmatdaşy boldy

«Ak şäherim Aşgabat – 2026» XXV halkara sergisiniň we maslahatynyň guramaçylyk komiteti Çalık Enerji kompaniýasyny forumyň baş hyzmatdaşy diýip yglan etdi. Çäreler 2026-njy ýylyň 24-25-nji maýynda Aşgabatda...

«2…8 »

«2 3 4 5 6 7 8 »

Category

Tag

Generative AI uses 1.4–180 times more energy on non-English text

Türkmenistan geljek ýylda SEforALL-yň Ählumumy forumyny geçirmegi teklip etdi

CIET 2026-nyň çäginde Zaha Hadid Architects, Samsung E&A ýaly iri kompaniýalar bilen ylalaşyk baglaşyldy

CIET 2026 halkara forumy 60-a golaý döwletden wekilleri jemledi: sergiden pursatlar

Aşgabatda CIET 2026 öz işine başlady

Balkan welaýatynyň sarp edijilerini elektrik energiýasy bilen ygtybarly üpjün etmek işleri geçirilýär

Gün panelleriniň astynda ýetişdirilýän üzüm açyk meýdandakydan 2,5 esse agramly bolýar: ylmy barlagyň netijesi

CIET 2026 forumyna gatnaşmak üçin 60 ýurtdan 800-den gowrak wekil hasaba alyndy

Gurluşyk, senagat, energetika: Aşgabatda pudaklaýyn sergi taýýarlanýar

Kerki–Kabul elektrik geçirijisiniň bir böleginiň gurluşygy 2027-nji ýylda tamamlanar

Türkmenistan we Ýaponiýa wodorod energetikasy boýunça hyzmatdaşlygy giňeldýär

Guterriş: tebigaty goramaga $1, ýok etmäge $30 sarp edilýär

Hindistanda ummandan bir wagtda hem energiýa, hem süýji suw almagy öwrendiler

ABŞ-da howadaky çygdan elektrik toguny öndürýän diwar kagyzy döredildi

Amazon maglumat merkezleri bilen bagly nägileligi köşeşdirmek üçin $1 mlrd eçiler

Türkmenistan elektroenergiýanyň eksportyny giňelder: Hazar üsti bilen Kawkaza we Türkiýä

Täze jaýlar we desgalar: Serdar Berdimuhamedow senagat pudagynda alnyp barylýan işler hakda gürrüň berdi

Medine şäheriniň golaýynda uranly magdanyň uly gorlary tapyldy

Hytaýda artyk öndüren elektrik energiýasyny howada gysyp saklaýan ägirt uly toplum işe girizildi

Rolls-Royce zawodlarda kiçi atom elektrik stansiýalaryny ýygnap başlar

Marydaky mekdep Günden energiýa alar

Täze äpet Tesla batareýasy 385 müň öýi 4 sagatlap tok bilen üpjün edip biler

Aşgabat energetika orta hünär mekdebi 20 hünär boýunça okuwa kabul edişlik yglan etdi

Goňşy dört ýurt birbada toksuz galdy

Fransiýadaky iň uly atom stansiýasyna meduza çozdy

Elektrik ulgamyndaky bökdençlik tutuş Kubany toksuz goýdy

Kaliforniýa Gün energiýasyny öndürmekde rekord goýýar

Gruziýada tutuşlygyna diýen ýaly tok öçdi

Hytaý Gün ýaşandan soň hem işleýän iň uly gibrid Gün elektrostansiýasyny işe girizdi

Google 2025-njy ýyl boýunça ekologik hasabatyny çap etdi: energiýa sarp edilişi 37% artypdyr

Germaniýada ilat köpçülikleýin Gün panellerinden ýüz öwrüp, kollektorlara geçýär

Şwesiýa 40 ýyldan soň atom reaktorlarynyň gurluşygyna dolanýar. Rolls-Royce üpjün ediji bolar

Alymlar Gün şöhlesinden we suwdan suwuk ýangyç almak üçin «emeli ýaprak» oýlap tapdylar

Italiýa elektrik togunyň ölçeg birliginiň adyny üýtgetmegi teklip edýär

«Aýyň ahyryna ýetip bilermikäm ýa asyryň ahyryna?»: Ispaniýa energetika öwürilişigi üçin 9 milliard ýewro goýberýär

2000 sany serwer suwa çümdi: Hytaý ýel energiýasy bilen işleýän ilkinji suwasty maglumat merkezini işe girizdi

GM elektrik awtoulary üçin batareýa öndürmäge niýetlenen 3,5 milliard dollarlyk zawodynyň gurluşygyny togtadar

Bir ýadro reaktorynyň deregi üçin 9 mln sany Gün paneli gerek bolar

Dünýäde elektrik energiýasynyň ýarysyndan gowragy heniz hem gazylyp alynýan ýangyjyň hasabyna üpjün edilýär

Çalık Enerji kompaniýasy «Ak şäherim Aşgabat – 2026» forumynyň baş hyzmatdaşy boldy